Blijft de Outsider kunstenaar altijd een buitenbeentje?

20180305_100307

Fotografie: Natascha Deijmann

Ik vraag me af waarom de Outsider Art niet ‘aanslaat’ in Nederland terwijl dat in landen als de Verenigde Staten, Nieuw Zeeland, Engeland en Canada wel zo is? In deze landen leeft de Outsider Art veel meer binnen de wereld van kunst. De outsider kunstenaars horen er gewoon bij…

Op het internet lees ik veel discussie: Wat is Outsider Art nu precies in deze tijd?

Allerlei theorieën van zogenaamde ‘deskundigen’ vliegen me om de oren maar ik kan me er niet in vinden….

Ik denk dat iedereen die zichzelf een OUTSIDER noemt dat ook is. Mensen hebben meestal niet zo’n behoefte om buiten de groep te staan dus degene die dat wel doen zullen zich ook echt een outsider voelen. Toch?

Vanuit mijn autisme weet ik dat ik ervaren wordt als ‘afwijkend‘ of in wat lievere woorden: je bent gewoon een beetje anders dan de rest. Maar ik vraag me af of mijn kunst ook als ‘anders’ wordt ervaren door mensen die naar kunst kijken.

Heb ik bevestiging nodig van anderen dat ik een ‘Outsider Kunstenaar’ ben?

of

Maakt het allemaal niet uit en hebben we geen indeling nodig?

20180307_111913

Fotografie: Natascha Deijmann

Ik merk dat er binnen de Outsider Art ook weer onderverdelingen gemaakt worden waardoor het steeds minder zinnig op me overkomt. En dan zeggen sommige ook nog:

Het gaat niet om iemands levensverhaal of diagnose maar alleen om de kunst!

Dit is dan het moment waarop ik, als zelfverklaarde Outsider kunstenaar, zeg:

Wat een onzin!

Ik denk dat het juist heel interessant is om het verhaal achter de kunst te leren kennen: Wat wil de kunstenaar zeggen met zijn/ haar werk? Welke blokkades heeft de kunstenaar moeten overwinnen en welke uitdagingen zijn er voor deze kunstenaar?

  • heeft iemand moeten schilderen met zijn/haar voeten? Of met alleen een kwast in een mond?
  • heeft iemand zijn/ haar innerlijke wereld van psychose, depressie of angst willen verbeelden?
  • heeft iemand laten zien hoe zwaar het is om onder een totalitair regime te moeten leven en zijn de trauma’s daarvan zichtbaar geworden in de kunst die gemaakt wordt?

Hoe worden deze kunstwerken gewaardeerd zonder het bijbehorende verhaal?

IMG_5124

Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha

Waarom ‘sociale’ regels zoveel verdriet kunnen geven…

20170517_071628

Meestal blijf ik, na ieder sociaal contact, achter met de vraag: Is dit goed gegaan?

Ik weet het vaak niet zeker en dat maakt me onzeker. Want ik wil graag zeker weten dat de ander mij goed begrepen heeft en dat er geen problemen van komen die ik niet in heb kunnen schatten.

In het dagelijkse leven ga ik nu nog maar met weinig mensen omdat ik nu alleen thuis werk maar toen ik nog werkte voor een organisatie was het een dagelijkse last. Ik ging, noodgedwongen, om met een groot aantal mensen ( cliënten en betrokkenen, collega’s, stagiaires, leerlingen en alle andere mensen die je tegenkomt in een grote instelling voor verstandelijk gehandicapten) en was er iedere dag die onzekerheid: Heb ik de ander goed begrepen en zij mij?

20170530_145002

Tijdens mijn diagnose-traject, 2 jaar geleden, ben ik werkeloos geworden en heb geen baan gevonden omdat ik open ben over mijn autisme. Een aantal keren werd ik, in de proeftijd, weggestuurd nadat ik het verteld had. Het heeft me erg verbaasd hoe fel en negatief de reacties waren! Dat had ik niet verwacht in de zorgsector…

Ook in mijn sociale contacten vraag ik nu na wat de ander bedoelt. Als ze niet weten dat ik autistisch ben, dan zeg ik dat erbij. Ik geef de ander zo de kans om rekening met mij te houden.

Ik schaam me niet ( meer) voor mezelf. Ik ben niet meer stil maar spreek me uit.

  • Heb ik nu goed begrepen dat jij….zei tegen mij?
  • Bedoel je dat….?
  • Je gaat te snel voor mij…wil je het nog een keer herhalen?
  • Ik begrijp helemaal niets van wat je zegt…kun je het me op een andere manier uitleggen?
  • Kun je het even voor me tekenen/ opschrijven op een papiertje?

20170530_143616

De sociale regels van de neurotypische (= niet-autistische) wereld staan niet ergens in een handboek beschreven.

Jammer, zou handig zijn geweest. Ik heb inmiddels geleerd dat niet-autisten deze sociale regels ‘aanvoelen‘ d.w.z. het wordt ze al vanaf jonge leeftijd aangeleerd door de groep mensen om hen heen. Autisten voelen deze sociale regels dus niet of minder aan…ik herken dit zeker.

Zelf heb ik meer moeite met sociaal contact met andere, niet-autistische, vrouwen dan dat ik dit met mannen heb. Ik ervaar mannen als duidelijker, directer en minder veroordelend dan de vrouwen die ik tegen gekomen ben in mijn leven. Maar dat is persoonlijk, natuurlijk. Daarnaast kan ik moeilijk gezichten ‘aflezen’ en heb ik moeite met het herkennen van emoties van anderen maar ook van mezelf.

Omdat ik 44 jaar geleefd heb zonder te weten dat ik autistisch was, heeft dit voor heel veel verdriet gezorgd.

IMG_5318

Wat mij helpt om verdriet te voorkomen zijn de volgende gedachten:

  • Ik weet dat ik ( de autist) in de minderheid ben en dus de ‘afwijkende’ ben in dit sociaal contact. Als ik de communicatie niet begrijp ligt dat aan mij. Dat accepteer ik. Het is oké.
  • Ik heb het recht om vragen te stellen, om duidelijkheid te vragen, om hulpmiddelen in te zetten, om een time-out te nemen, om de wijze van communicatie te veranderen (bijv. e-mailen i.p.v. telefoneren) en om de kans te krijgen om miscommunicatie ‘recht te zetten’.
  • Mensen komen en mensen gaan…als iemand niet meer met mij wil omgaan omdat ze de omgang met mij te lastig vinden dan is dat oké. Het is beter voor mij om met mensen om te gaan die beseffen dat ik ‘anders’ ben en die dit als een waardevolle aanvulling zien op hun eigen leven. Mensen die oprecht geïnteresseerd zijn en moeite willen doen om een gezellig en harmonische relatie op te bouwen.

Heb jij ook verdriet gehad omdat je de ‘sociale regels’ niet goed begrijpt?

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha