Gedicht: Plotseling is alles anders…

Plotseling is alles anders…

Ik ben zo bang

bang voor het onverwachte

die plotselinge wending

van bekend naar onbekend

voel dat ik wil vluchten

instinctief

mijn lichaam alert

weg, weg, weg

maar waar moet ik heen?

Ik wil hier blijven.

Ik wil niets onverwachts

alles moet hetzelfde blijven

zoals ik het fijn vind

zoals ik het nodig heb

om niet meer bang te hoeven zijn.

Mijn denken staat stil

alleen mijn hart dat bonst

trillende armen en benen

ik kijk

observeer

weg, weg, weg

maar ik blijf staan

kan niet in beweging komen

alles staat stil

langzamer gaat de tijd

ik zit vast in de angst

weet niet wat ik moet doen

ik ben zo bang.

Bang voor het onverwachte

een geur, een geluid, iets wat ik zie

plotseling is alles anders

van bekend naar onbekend

angst, ga weg van mij

ik wil hier blijven, in rust

ik wil rust.

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

De kunstenaar met autisme…een eigen manier van kunst maken

Het meest gelezen artikel op deze website gaat over autisme en de relatie met kunst: Hoe zien autistische kunstenaars de wereld? Het verbaast me niet want er is weinig informatie te vinden over Outsider Art & autisme. Misschien moeten we het ook niet als een aparte groep zien? Ik heb me dat oprecht afgevraagd maar ben tot de conclusie gekomen dat het niet gaat om het scheiden van groepen maar om de manier waarop autisten de wereld om hen heen en binnen in hen waarnemen. Een autisme-brein is nu eenmaal anders dan een neuro-typisch brein en dat geeft ook een andere manier van kunst maken.

Maar wat is nu precies kunst?

Outsider Art is (volgens mij)…alle creatieve uitingen waarbij de maker communiceert met de wereld om hem/ haar heen. Een manier van verhalen vertellen in beeldtaal of met gebruik van woorden, klanken en/of bewegingen die misschien niet verstaan worden maar wel waarde hebben.

Autisten kunnen dus kunst maken als ze tekenen, schilderen, fotograferen, gedichten schrijven, verhalen schrijven, hout bewerken, dansen, keramiek maken, handwerken, muziek maken…en wat je nog meer aan creatieve uitingen kunt bedenken. Het gaat er niet om of het ‘mooi’ is of dat het ‘realistisch lijkt’ of dat het ‘boeiend’ is…kunst is voor de autistische mens een manier om in contact te komen met de wereld om hen heen maar ook om zichzelf te kunnen zijn in een wereld die afwijzend kan reageren op autisme.

Bovenstaand schilderij is gemaakt toen ik voor het eerst ging schilderen in 2015. In mij zit een enorme drang naar het maken van repeterende patronen en dat heb ik dan ook lang gedaan. Het gaf me rust om datgene wat ik zie en hoor (zintuiglijke waarneming) op een doek te zetten met kleuren. Dit is niet letterlijk zo maar hoe ik het ervaar. De zogenaamde drukte in mijn hoofd werd zo omgezet in allerlei symbolen.

Door met mijn telefoon te gaan fotograferen vond ik een manier om datgene wat ik zag visueel te communiceren met de wereld om mij heen. Als ik helemaal in een hyperfocus mag gaan (en me dus even niet sociaal wenselijk hoef te gedragen) dan mocht ik mijn waarneming omzetten in fotografisch beeldmateriaal. Het gaf me een enorme rust om dit te kunnen doen. De BARA serie is daar een eindresultaat van…

Ooit hoorde ik dat je een schrijver bent op het moment dat je schrijft. En niet pas als je een boek hebt uitgegeven.

Dus…je mag jezelf een kunstenaar noemen op het moment dat je iets kunstzinnigs maakt of doet. Je hoeft dus niet perse naar de kunstacademie of een kunstwerk te verkopen. Voor mij was dat een belangrijk inzicht want ineens werd het me duidelijk dat ik, op mijn eigen manier, kunstenaar kon en mocht zijn. Het werd een deel van mijn identiteit en gaf alle moeilijkheden die ik ondervond als autist, in een niet-autistische wereld, een duidelijk doel: het laten zien van een andere manier van leven.

Het leerproces kan, voor mensen in het autisme spectrum, heel eenvoudig zijn omdat je niet via een reguliere studie hoeft te leren maar autodidact gaat leren d.w.z. dat je je eigen leerproces bepaalt.

En dat geeft vrijheid om precies te kunnen leren wat jij interessant of leuk vindt. Zelf heb ik veel geleerd van video’s en blogs van kunstenaars die met dingen bezig waren die ik ook wilde leren. Via hen leerde ik meer over creativiteit, technieken, materialen en mogelijke toepassingen. Deze manier van gratis leren kan ik iedereen aanraden. Ik hoefde nergens naar toe en kon thuis leren in mijn eigen tempo.

Als iemand in mijn kinderjaren mij de mogelijkheid had gegeven om creatief te mogen zijn dan had ik er niet pas met 44 jaar erachter hoeven komen dat het maken van kunst mijn ‘ding’ is. Het had me tijd, energie, trauma en tranen gescheeld. Het gevoel er niet bij te horen en mezelf niet verstaanbaar kunnen maken…het is een lange weg van vallen en opstaan geweest.

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Hoe schrijf je een gedicht waarbij je emoties kunt delen?

Gedichten maken is een kunstvorm waarbij je taal inzet als middel om, datgene wat in je hart of hoofd zit, te uiten. Voor mij is het een manier om mijn liefde voor woorden om te zetten in kleine verhaaltjes maar binnen een bepaalde structuur. Gedichten maak ik, net als de beeldende kunst, volgens mijn persoonlijke motto:

Er is maar 1 regel…er zijn geen regels!

Er zijn mensen die vinden dat je gedichten wel volgens bepaalde regels moet maken ‘anders is het geen echt gedicht’. Net als in de beeldende kunst en in de schrijfwereld zijn er altijd mensen die precies weten ‘hoe het hoort’. Ik verwijs je dan weer naar bovenstaand motto!

Ik kan je wel tips geven die je kunnen helpen om zelf gedichten te gaan maken. Gedichten waarin jij je emotie een plek kunt geven. Misschien schrijf je alleen voor jezelf om op een creatieve manier je gevoelens te uiten of misschien wil je het wel graag delen. Dan kan jouw gedicht helpen bij de communicatie met de wereld om je heen.

Tip 1: Een gedicht hoeft niet te rijmen

Een gedicht gaat om ‘ de boodschap‘ of datgene wat je wilt delen. Zelf maak ik nooit gebruik van rijm maar voel ik de woorden die ik wil gebruiken zoals in mijn gedicht Stiltestorm. In dit gedicht gebruik ik het woord ‘storm’ op verschillende manieren zonder dat ik rijm gebruik. Zodra ik het idee heb dat ik zou moeten rijmen, dan raak ik de weg kwijt want dan gaat het niet meer om de emotie die ik wil uiten maar om het zoeken naar woorden die rijmen op ‘storm’: vorm,norm, worm…eh…dorm, borm, korm?

In plaats van rijmen speel ik graag met woorden die samengevoegd kunnen worden of waarbij ik levendige beelden krijg zoals het woord ‘Stiltestorm’. Tegelijkertijd is het woord een tegenstelling: kan een storm stil zijn…een storm is toch juist vol lawaai?

Hetzelfde doe ik in mijn gedicht Hoe kan ik kiezen? Ik maakte dit gedicht in een periode waarin ik me afvroeg welke kant ik op zou gaan met het maken van schilderijen. Ik wist dat ik ook graag ‘iets’ met schrijven zou willen doen en dus voelde ik een soort keuzestress dat zich vertaalde in het woord ‘Dwalen’. Het beeld in mijn hoofd van een leven vol keuzes die maken dat je soms helemaal kunt verdwalen…als ik dit gedicht nu lees dan herken ik dat weer…dwalen, verdwalen en tegen blokkades aan lopen totdat je ervoor kiest om maar gewoon te gaan beginnen.

Tip 2: Ieder gedicht heeft een eigen ritme…

Op het moment dat je een gedicht leest of hardop voorleest, ontdek je dat er een zeker ritme in zit. Net als bij een liedtekst. Het leuke is dat jij je eigen ritme kunt kiezen ( zie bovenstaand motto) en het ritme dat je kiest zorgt voor de structuur van het gedicht. Op het moment dat je deze drie gedichten gaat (voor)lezen, voel je al dat ieder gedicht een eigen afgesloten wereldje is van ritmische woorden en zinnen.

Een ritme ontstaat door te kiezen voor blokjes tekst bestaande uit een terugkerend patroon: een blokje van 4 zinnen afgewisseld met een blokje met 1 zin. Of je kiest ervoor een bepaalde zin terug te laten komen in ieder blokje. Zelf kies ik er dus voor om een woord/woorden te kiezen en dat woord op allerlei manieren terug te laten komen zodat er een patroon ontstaat. In het gedicht Dwarrelen door het leven probeer ik het gevoel te beschrijven dat andere autisten misschien herkennen, het gevoel dat je liever binnen in jezelf blijft ( je eigen binnenwereld) en daar niet meer uit wil komen omdat het leven in de ‘buitenwereld’ lastig en pijnlijk is. Het woord ‘dwarrelen’ staat voor dat gevoel en komt in ieder tekstblokje terug.

Tip 3: Ieder gedicht heeft een verteller…

Er zijn mensen die gedichten maken ‘over’ dingen zoals: over een dorp, een tijdgeest, een historische gebeurtenis e.d. Als jij je emoties wil uiten in een gedicht dan gaat het niet ‘over’ die emotie maar het gaat ‘over’ jou! Jij bent dan de verteller van het verhaal. Binnen de wereld van het fictie-schrijven wordt dat ook wel perspectief genoemd.

Meestal schrijf ik vanuit een ‘ik’. Niet al mijn gedichten gaan over mezelf; vaak gebruik ik ook de verhalen om me heen om een universeel gevoel (zoals eenzaamheid, frustratie of verdriet) te duiden. Ik schrijf ze wel vanuit een ik-perspectief omdat dit persoonlijk aanvoelt voor de lezer. Het gedicht Hee liefje… is zo’n gedicht. Het gaat over iemand die gaat overlijden en nog laatste woorden wil zeggen tegen iemand waarvan hij/zij houdt. Het gedicht Wees jij mijn stem…gaat over mensen in het autisme spectrum die non-verbaal zijn en dus niet kunnen praten. Op het moment dat je vanuit een ik-verteller schrijft komt het heel dicht bij jezelf en je emotie. Of die emotie nu helemaal van binnenuit komt of omdat je de emotie van een ander mens wil verwoorden…het raakt je als maker maar ook als lezer.

Een andere manier is om de lezer direct aan te spreken en het gedicht gebruiken als een poging tot dialoog.

In het gedicht Zo is het genoeg! spreek ik de ander aan met de jij-vorm. Dit gedicht lijkt op een deel van een gesprek wat weergegeven wordt op papier en wat de lezer mee kan lezen. De verteller is misschien iemand die worstelt met assertiviteit of met weerbaarheid in een relatie of vriendschap. Als lezer zie je een glimp van die emoties. Het gedicht Ik doe niet zoals jij lijkt ook een stukje uit een dialoog te zijn of misschien is het een poging tot dialoog waarbij de verteller de ontvanger iets probeert uit te leggen. Ook hier wordt een onbekende en onzichtbare ‘ander’ aangesproken in de jij-vorm.

Ik hoop dat je zin hebt gekregen om ook gedichten te gaan maken en dat mijn tips je daarbij kunnen helpen. Of dat je meer zin hebt gekregen om gedichten van anderen te gaan lezen. Een gedicht kan zo waardevol zijn, als middel om zelf emoties te onderzoeken maar waar ook de lezer zichzelf in kan herkennen. Een gedicht geeft een kijkje in de innerlijke beleving van de maker en dat kan heel boeiend zijn.

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Narratief schilderen: Self-control

Uit de serie ‘Nine’: Self- controle

Dit is het laatste schilderij uit de serie ‘Nine’ die ik gemaakt heb. Deze serie van negen abstracte & mixed media schilderijen is gebaseerd op de Galatenbrief in de Bijbel waarin de ‘vruchten van de Geest’ besproken worden door de apostel Paulus.

Dit schilderij heeft de titel Self-control gekregen en staat voor de laatste ‘vrucht’ die gaat over het hebben van zelfbeheersing.

De overige schilderijen uit deze serie zijn: Love, Joy, Peace, Patience, Gentleness, Goodness, Faith en Meekness.

Ieder mens worstelt wel met zelfbeheersing…net teveel koekjes gegeten, te scherp gereageerd op je collega of schelden op die andere automobilist die zich misdraagt in het verkeer. Zelf denk ik dat deze ‘vrucht van de Geest’ meer te maken heeft met de voorbeeldfunctie die christen zouden moeten hebben in de samenleving. Immers…je moet wel zelf doen waar je zo ijverig over preekt, of niet dan?

De apostel Paulus zegt hierover…

‘ Ik hard mezelf en ik oefen mij in zelfbeheersing, want ik wil niet aan anderen de spelregels opleggen om uiteindelijk zelf te worden gediskwalificeerd. ‘

Compassie voor de ander en voor jezelf

Maar ik ben, als christen, niet beter dan iemand die geen christen is. Ik ben ook niet slechter…ik ben precies hetzelfde als al die andere mensen om me heen. Mijn worstelingen zijn niet anders en mijn leven verloopt niet vlekkeloos. Een christen is geen verbeterde versie van de mens die het allemaal wel goed doet.

Het gaat niet om mooie woorden en ook niet om goede daden…het gaat om je hartgesteldheid.

Het enige verschil is dat ik mijn hart aan de Here Jezus gegeven heb en daarom de lessen uit de Bijbel probeer toe te passen in mijn dagelijkse leven. Met compassie mag ik daarom naar anderen kijken maar ook naar mezelf…het is tenslotte een leerproces dat een leven lang duurt.

Uit de serie ‘Nine’: Self- controle

Tegelijkertijd besefte ik tijdens het schilderen van dit schilderij dat, als ik mijn zelfbeheersing verlies, ik dat op mag vatten als een signaal. Een alarmbel die aangeeft: Hee meis, wat is er aan de hand?

Zit je iets dwars?

Heb je teveel stress?

Is er pijn, verdriet of boosheid waar je mee aan de gang moet?

Op de momenten dat ik mijn zelfbeheersing verlies kies ik ervoor om naar God te gaan en met Hem te spreken over mijn leven. Als ik de woorden niet kan vinden ga ik schilderen of ik ga naar buiten om, in de natuur, dichtbij Hem te zijn.

Mijn ervaring is dan dat er al snel een rust en vrede in mij komt die ik elders niet kan vinden.

Johannes 14: 27

‘ Ik laat jullie vrede na; Mijn vrede geef Ik jullie, zoals de wereld die niet geven kan. Maak je niet ongerust en verlies de moed niet.

Uit de serie ‘Nine’: Self- controle

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Like of geen like?…3 redenen om langzamer te kijken naar Outsider Art op het internet

Like of geen like?…3 redenen om langzamer te kijken naar kunst op het internet

Like?

Alles gaat zo snel tegenwoordig en dat geeft steeds meer mensen stressgevoelens. Niet alleen oude omaatjes voelen dat…ook jongere mensen kunnen last hebben van de zogenaamde ‘information- overload’. Naast de snelheid is er ook een enorme toename gekomen van keuzes die gemaakt moeten worden, vooral als men op het internet zit.

Er heerst toch een soort opvatting dat je als mens overal iets van moet vinden, een mening moet hebben en dat vormen van die mening moet ook heel snel. Like? Ik like het niet!

Like of geen like?…3 redenen om langzamer te kijken naar kunst op het internet

Wat is jouw kijk-beleving?

De groep mensen die het leuk vindt om outsider kunst te kijken op het internet heeft daar ook mee te maken; in een paar seconden valt het besluit of een beeld je aantrekt of niet. Het zit misschien in het gebruik van kleuren, vormen of het verhaal wat het beeld weergeeft. Misschien ben je naar iets specifieks op zoek of vergelijk je je eigen kunst met dat van andere kunstenaars…maar omdat het allemaal zo snel en zo veel is, kan de kwaliteit van je kijk-beleving steeds minder worden.

De outsider kunstenaar die zoveel tijd, geld, energie en liefde in het kunstwerk heeft gestopt wordt binnen een paar seconden weer weggeklikt…like of geen like.

Like of geen like?…3 redenen om langzamer te kijken naar kunst op het internet

Als pleidooi voor een langzamere manier van leven, wil ik daarom 3 redenen geven waarom het zinvol kan zijn om op een andere manier naar kunst te kijken op het internet.

Reden 1: Je geeft jezelf meer rust en minder stress door jezelf meer tijd te gunnen…

Op het moment dat je een foto tegenkomt die je aantrekt of afstoot, dan kun je op die foto klikken en het gewoon eventjes wat beter bekijken.

Wat zie je eigenlijk?

Welk verhaal wordt er verteld of moet je daar naar zoeken?

Vormt zich een eigen verhaal in je hoofd…iets waaraan je herinnert wordt?

Wat zeggen de kleuren en de vormen?

Welke materialen zijn er gebruikt?

Waarom voel je je aangetrokken of stoot het je af?

Like of geen like?…3 redenen om langzamer te kijken naar kunst op het internet

Reden 2: Je geeft jezelf de kans om je ergens in te verdiepen…

Het snelle surfen op het internet maakt sommige van ons een beetje verzadigd waardoor alles uiteindelijk op elkaar gaat lijken. Niets lijkt meer bijzonder. Deze oppervlakkige manier van kunst kijken maakt dat mensen steeds minder kunnen genieten van outsider art. Uiteindelijk zijn het dan allemaal ‘plaatjes’ van mensen die maar wat aan rommelen…toch?

Op het moment dat een kunstwerk je aanspreekt, kun je ervoor kiezen om je eens te verdiepen in de mens die het werk gemaakt heeft.

Wie is deze kunstenaar?

Waar komt hij/ zij vandaan?

Wat is de geschiedenis van het kunstwerk?

Op welke manier probeert deze kunstenaar te communiceren met de ander en een verbinding tot stand te brengen?

Like of geen like?…3 redenen om langzamer te kijken naar kunst op het internet

Reden 3: Je kunt kiezen voor verbinding met de kunst en de kunstenaar

Op het moment dat een kunstwerk je raakt en je erachter gekomen bent wie de kunstenaar is en welke verhaal er verteld wordt, kun je een verbondenheid gaan voelen.

Misschien voel je herkenning of erkenning…misschien stimuleert het je om de kunstenaar te bezoeken in het atelier, kunst te gaan kopen, verzamelen, te gaan bekijken tijdens een reis, naar een museum te gaan of om je bij andere liefhebbers aan te sluiten.

Als kunstenaar kun je leren van de kunst waarin je je verdiept; deze kunstenaar kan jou dan verder helpen in je eigen leerproces. Zelf ben ik heel dankbaar voor alle lessen die ik heb geleerd van de kunstenaars waar ik me mee verbonden voel.

Like of geen like?…3 redenen om langzamer te kijken naar kunst op het internet

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha