De kunstenaar met autisme…een eigen manier van kunst maken

Het meest gelezen artikel op deze website gaat over autisme en de relatie met kunst: Hoe zien autistische kunstenaars de wereld? Het verbaast me niet want er is weinig informatie te vinden over Outsider Art & autisme. Misschien moeten we het ook niet als een aparte groep zien? Ik heb me dat oprecht afgevraagd maar ben tot de conclusie gekomen dat het niet gaat om het scheiden van groepen maar om de manier waarop autisten de wereld om hen heen en binnen in hen waarnemen. Een autisme-brein is nu eenmaal anders dan een neuro-typisch brein en dat geeft ook een andere manier van kunst maken.

Maar wat is nu precies kunst?

Outsider Art is (volgens mij)…alle creatieve uitingen waarbij de maker communiceert met de wereld om hem/ haar heen. Een manier van verhalen vertellen in beeldtaal of met gebruik van woorden, klanken en/of bewegingen die misschien niet verstaan worden maar wel waarde hebben.

Autisten kunnen dus kunst maken als ze tekenen, schilderen, fotograferen, gedichten schrijven, verhalen schrijven, hout bewerken, dansen, keramiek maken, handwerken, muziek maken…en wat je nog meer aan creatieve uitingen kunt bedenken. Het gaat er niet om of het ‘mooi’ is of dat het ‘realistisch lijkt’ of dat het ‘boeiend’ is…kunst is voor de autistische mens een manier om in contact te komen met de wereld om hen heen maar ook om zichzelf te kunnen zijn in een wereld die afwijzend kan reageren op autisme.

Bovenstaand schilderij is gemaakt toen ik voor het eerst ging schilderen in 2015. In mij zit een enorme drang naar het maken van repeterende patronen en dat heb ik dan ook lang gedaan. Het gaf me rust om datgene wat ik zie en hoor (zintuiglijke waarneming) op een doek te zetten met kleuren. Dit is niet letterlijk zo maar hoe ik het ervaar. De zogenaamde drukte in mijn hoofd werd zo omgezet in allerlei symbolen.

Door met mijn telefoon te gaan fotograferen vond ik een manier om datgene wat ik zag visueel te communiceren met de wereld om mij heen. Als ik helemaal in een hyperfocus mag gaan (en me dus even niet sociaal wenselijk hoef te gedragen) dan mocht ik mijn waarneming omzetten in fotografisch beeldmateriaal. Het gaf me een enorme rust om dit te kunnen doen. De BARA serie is daar een eindresultaat van…

Ooit hoorde ik dat je een schrijver bent op het moment dat je schrijft. En niet pas als je een boek hebt uitgegeven.

Dus…je mag jezelf een kunstenaar noemen op het moment dat je iets kunstzinnigs maakt of doet. Je hoeft dus niet perse naar de kunstacademie of een kunstwerk te verkopen. Voor mij was dat een belangrijk inzicht want ineens werd het me duidelijk dat ik, op mijn eigen manier, kunstenaar kon en mocht zijn. Het werd een deel van mijn identiteit en gaf alle moeilijkheden die ik ondervond als autist, in een niet-autistische wereld, een duidelijk doel: het laten zien van een andere manier van leven.

Het leerproces kan, voor mensen in het autisme spectrum, heel eenvoudig zijn omdat je niet via een reguliere studie hoeft te leren maar autodidact gaat leren d.w.z. dat je je eigen leerproces bepaalt.

En dat geeft vrijheid om precies te kunnen leren wat jij interessant of leuk vindt. Zelf heb ik veel geleerd van video’s en blogs van kunstenaars die met dingen bezig waren die ik ook wilde leren. Via hen leerde ik meer over creativiteit, technieken, materialen en mogelijke toepassingen. Deze manier van gratis leren kan ik iedereen aanraden. Ik hoefde nergens naar toe en kon thuis leren in mijn eigen tempo.

Als iemand in mijn kinderjaren mij de mogelijkheid had gegeven om creatief te mogen zijn dan had ik er niet pas met 44 jaar erachter hoeven komen dat het maken van kunst mijn ‘ding’ is. Het had me tijd, energie, trauma en tranen gescheeld. Het gevoel er niet bij te horen en mezelf niet verstaanbaar kunnen maken…het is een lange weg van vallen en opstaan geweest.

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Hoe kun je papier gebruiken bij het maken van een abstract schilderij?


Papier gebruiken bij abstract schilderen is een techniek die valt binnen de ‘mixed media’.

Ik gebruik eigenlijk bij ieder schilderij dat ik maak wel papier om structuur aan te brengen, een vorm te verbeelden of om bepaalde effecten te maken die ik mooi vind staan. In mijn atelier heb ik een grote bak vol papier dat ik verzamel om te gebruiken; dat is vooral verpakkingsmateriaal of papier dat ik gebruikt heb bij vorige schilderijen.

In dit artikel wil ik uitleggen waarom papier een meerwaarde kan hebben bij het abstracte schilderen en hoe ik het papier gebruik. Dit doe ik door beeldmateriaal te laten zien van twee schilderijen uit de serie ‘Building a life’. Om het papier duidelijk te kunnen laten zien heb ik de afbeeldingen iets bewerkt waardoor de kleuren wat feller zijn dan op het originele schilderij.

Geld besparen

Papier is een goedkope manier om structuur aan te brengen omdat iedereen wel papier in huis heeft: karton, vloeipapier, verpakkingen van de boodschappen, cadeaupapiertjes etc. Op deze manier hoef je dus geen dure spullen te kopen in de winkel om structuur aan te brengen op het doek.

Het gebruik van karton geeft een grof effect:

Bij dit schilderij heb ik karton geplakt aan de zijkant en onderkant van het doek. Onder het karton bracht ik een felle kleur aan waardoor je dus een extra effect krijgt. Op deze foto’s zie je tevens dat ik een gedeelte heb beplakt met vloeipapier.

Het gebruik van vloeipapier geeft een bepaalde structuur die je kunt versterken door, na meerdere lagen verf, de bovenkant eraf te schuren met schuurpapier. Onderliggende lagen komen dan tevoorschijn.

Papier recyclen

Ieder schilderij dat ik maak bestaat uit vele lagen verf…de geschiedenis van het schilderij is voor mij belangrijk omdat het schilderen voor mij een vorm van creatieve zelfzorg is. In mijn eigen beeldtaal verwerk ik mijn ervaringen met het leven. Maar om die lagen verf extra effecten te geven gebruik ik ook papier om bepaalde delen verf weer weg te halen door het papier op de verf te drukken en overtollige verf weg te halen zodat onderste lagen zichtbaar worden. Dit papier gebruik ik later weer in een ander schilderij. Dit wordt ook wel ‘folio’s genoemd.

Het gebruik van de folio’s in een abstract schilderij geeft sowieso een onverwacht effect omdat iedere folio ook weer een eigen kleurgebruik heeft. Soms laat ik de kleuren bij elkaar passen en soms juist niet.

Geschikt voor outsider kunstenaars zonder fijne motoriek

Door mijn beperkingen ben ik vrijwel niet in het bezit van een fijne motoriek. Het schilderen van figuratieve beelden met dunne, strakke lijntjes is onmogelijk voor mij…maar daar zit ik helemaal niet mee. Voor iedereen die te maken heeft met grove motorische vaardigheden is de abstract kunst zeer geschikt omdat je niet gebonden bent aan de realiteit; het hoeft aan geen enkele regel te voldoen en kan volledig naar eigen inzicht en gevoel gemaakt worden.

Het gebruik van papier kan hier goed bij passen: ik knip en scheur het papier en plak het op het doek met houtlijm (is in mijn ervaring vochtbestendiger dan andere soorten lijm). Het geeft een robuust effect en dat past goed bij mijn specifieke vaardigheden.

Uitbeelden van je verhaal: narratief schilderen

Als schilder ben ik tevens ook een verhalenverteller…in beeldtaal vertel ik de verhalen die in mij zitten. Dat is een manier van communiceren die bij mij past. Door met het papier bepaalde afbeeldingen te maken kan het verhaal van het schilderij versterkt worden.

Dit schilderij heet Construct (bouwen)en gaat over de manier waarop ik alle losse puzzelstukken in mijn leven tot een samenhangend geheel heb weten te vormen in de laatste 4 jaar.

Dit schilderij heet Share (delen) en gaat over het gegeven dat ik mijn leven deel met anderen; of ik dat nu prettig vindt of niet.

Door het papier op een bepaalde manier op het doek te plakken en mee te nemen in het schilderij kun je het verhaal extra uitbeelden. Ik noem dit zelf een narratieve manier van schilderen.

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Narratief schilderen: Faith

In deze serie abstracte & mixed media schilderijen ben ik op zoek naar de betekenis achter de tekst in Galaten 5 waarin de apostel Paulus schrijft over de ‘vruchten van de Geest’. Deze 9 vruchten zijn: liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing.

Dit schilderij gaat over geloof en heeft dan ook de titel Faith gekregen.

De andere schilderijen uit deze serie zijn: Love, Joy, Peace, Patience, Gentleness en Goodness

Het tegenovergestelde van geloof is ongeloof. En uit eigen ervaring weet ik dat als je ‘ongelovig’ bent, je het gewoon niet gelooft of kunt geloven. Deze mensen willen bewijs zien voordat ze zich ertoe zetten om het te gaan geloven.

‘Jezus zei tegen hem: ‘ Omdat je me gezien hebt, geloof je. Gelukkig zijn zij die niet zien en toch geloven.’

Johannes 20: 29

Maar om te kunnen geloven moet ik wel weten in Wie ik geloof….daarom ben ik, als ongelovige, in 1996 de Bijbel gaan lezen. Ik las de vertaling van het Boek (Parallelbijbel) want ik wilde wel kunnen begrijpen wat ik aan het lezen was….ik was atheïstisch opgegroeid en had nog geen kerk van binnen gezien.

Al bij het eerste boek Genesis raakte ik volkomen geïntrigeerd door de verhalen die ik las. Ik snapte heus niet alles maar kon wel moeilijke vragen stellen aan mijn beste vriend, die kerkelijk was opgegroeid. Toen ik de Bijbel uit had keek ik naar een uitzending van ‘de Verandering’ (EO) op de televisie waarin de presentator vroeg om samen te bidden. Heel spontaan ging ik ook op mijn knieën zitten en bad met hem mee. Ik gaf mijn hart aan God.

Er waren geen bliksemschichten…

De hemel ging niet open en er kwam geen donderende stem uit de hemel…

Er was geen warm gevoel van binnen waardoor de hele wereld ineens een roze bubbel werd….

Na een paar dagen had ik het gevoel alsof ‘mijn ogen open gingen’. Ik zag de natuur en de mensen om me heen en ik voelde in mijn hart dat dit niet zomaar was. Ik kreeg een diep besef van Iemand die dit allemaal gemaakt had. En ik ging langzaam begrijpen dat ik, dat meisje dat zich altijd zo schaamde voor wie ze was, een gewenst mens was. Iemand had mij gemaakt naar Zijn beeld…het was goed dat ik er was, dat ik leefde.

Als vanzelf stopte ik met mijn oude leven en begon mezelf christen te noemen…ik wist wie God was en ik geloofde in Hem. Ik geloof nog steeds in Hem en dat geeft een hele specifieke vorm van innerlijke rust die ik nergens anders had kunnen vinden.

Het blijft een dagelijkse levensreis met vallen en opstaan maar ik ben nog steeds blij dat ik, 23 jaar geleden, mijn hart aan God heb (durven) geven.

‘Gelukkig jullie ogen omdat ze zien, en jullie oren omdat ze horen.’

Mattheus 13: 16

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Narratief schilderen: Goodness

In deze serie abstracte & mixed media schilderijen ben ik op zoek naar de betekenis van ‘de vruchten van de Geest’, zoals beschreven staat in het boek Galaten.

Dit schilderij heeft de titel Goodness ( Goedheid) gekregen. De andere schilderijen uit de serie zijn: Love, Joy, Peace, Patience en Gentleness.

Ik heb ontdekt dat ik ‘goedheid’ kan ervaren van andere mensen…ik ben de ontvanger van iemand die het ‘goede’ doet. Ook kan ik zelf goed doen voor anderen. Het is wel fijn als je, als ontvanger, niet vastzit aan allerlei voorwaarden; je hoeft niets terug te doen.

Als gever mag ik me dan ook bewust worden: Wil ik dit ‘goede’ doen voor de ander zonder iets terug te verwachten?

Goedheid heeft misschien ook iets te maken met de keuzes die ik maak in mijn (dagelijkse) leven…

In Jeremia 6 staat de volgende tekst:

Dit zegt de Heer:

Ga op de kruispunten staan, denk na,

kijk naar de oude wegen.

Welke weg leidt naar het goede?

Sla die in, en vindt rust.

Tijdens mijn levensreis mag ik dus de tijd nemen om na te denken over de wegen die ik bewandel. Ik mag mezelf regelmatig afvragen: doe ik nog het goede? Zit ik op de goede weg?

De Here God geeft aan dat de goede weg rust gaat geven…

Voor mezelf kom ik tot een voorzichtige conclusie dat het bij deze ‘vrucht van de Geest’ vooral gaat om je hart.

De intentie van je hart waarmee je het goede wilt doen, het goede wil denken en voelen, het goede kan en wil ontvangen dat anderen je willen geven en ook het zoeken naar de goede wegen om te bewandelen tijdens je levensreis.

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha