De kunstenaar met autisme…een eigen manier van kunst maken

Het meest gelezen artikel op deze website gaat over autisme en de relatie met kunst: Hoe zien autistische kunstenaars de wereld? Het verbaast me niet want er is weinig informatie te vinden over kunst & autisme. Misschien moeten we het ook niet als een aparte groep zien? Ik heb me dat oprecht afgevraagd maar ben tot de conclusie gekomen dat het niet gaat om het scheiden van groepen maar om de manier waarop autisten de wereld om hen heen en binnen in hen waarnemen. Een autisme-brein is nu eenmaal anders dan een neuro-typisch brein en dat geeft ook een andere manier van kunst maken.

Maar wat is nu precies kunst?

Kunst is (volgens mij)…alle creatieve uitingen waarbij de maker communiceert met de wereld om hem/ haar heen. Een manier van verhalen vertellen in beeldtaal of met gebruik van woorden, klanken en/of bewegingen die misschien niet verstaan worden maar wel waarde hebben.

Autisten kunnen dus kunst maken als ze tekenen, schilderen, fotograferen, gedichten schrijven, verhalen schrijven, hout bewerken, dansen, keramiek maken, handwerken, muziek maken…en wat je nog meer aan creatieve uitingen kunt bedenken. Het gaat er niet om of het ‘mooi’ is of dat het ‘realistisch lijkt’ of dat het ‘boeiend’ is…kunst is voor de autistische mens een manier om in contact te komen met de wereld om hen heen maar ook om zichzelf te kunnen zijn in een wereld die afwijzend kan reageren op autisme.

Bovenstaand schilderij is gemaakt toen ik voor het eerst ging schilderen in 2015. In mij zit een enorme drang naar het maken van repeterende patronen en dat heb ik dan ook lang gedaan. Het gaf me rust om datgene wat ik zie en hoor (zintuiglijke waarneming) op een doek te zetten met kleuren. Dit is niet letterlijk zo maar hoe ik het ervaar. De zogenaamde drukte in mijn hoofd werd zo omgezet in allerlei symbolen.

Door met mijn telefoon te gaan fotograferen vond ik een manier om datgene wat ik zag visueel te communiceren met de wereld om mij heen. Als ik helemaal in een hyperfocus mag gaan (en me dus even niet sociaal wenselijk hoef te gedragen) dan mocht ik mijn waarneming omzetten in fotografisch beeldmateriaal. Het gaf me een enorme rust om dit te kunnen doen. De BARA serie is daar een eindresultaat van…

Ooit hoorde ik dat je een schrijver bent op het moment dat je schrijft. En niet pas als je een boek hebt uitgegeven.

Dus…je mag jezelf een kunstenaar noemen op het moment dat je iets kunstzinnigs maakt of doet. Je hoeft dus niet perse naar de kunstacademie of een kunstwerk te verkopen. Voor mij was dat een belangrijk inzicht want ineens werd het me duidelijk dat ik, op mijn eigen manier, kunstenaar kon en mocht zijn. Het werd een deel van mijn identiteit en gaf alle moeilijkheden die ik ondervond als autist, in een niet-autistische wereld, een duidelijk doel: het laten zien van een andere manier van leven.

Het leerproces kan, voor mensen in het autisme spectrum, heel eenvoudig zijn omdat je niet via een reguliere studie hoeft te leren maar autodidact gaat leren d.w.z. dat je je eigen leerproces bepaalt.

En dat geeft vrijheid om precies te kunnen leren wat jij interessant of leuk vindt. Zelf heb ik veel geleerd van video’s en blogs van kunstenaars die met dingen bezig waren die ik ook wilde leren. Via hen leerde ik meer over creativiteit, technieken, materialen en mogelijke toepassingen. Deze manier van gratis leren kan ik iedereen aanraden. Ik hoefde nergens naar toe en kon thuis leren in mijn eigen tempo.

Als iemand in mijn kinderjaren mij de mogelijkheid had gegeven om creatief te mogen zijn dan had ik er niet pas met 44 jaar erachter hoeven komen dat het maken van kunst mijn ‘ding’ is. Het had me tijd, energie, trauma en tranen gescheeld. Het gevoel er niet bij te horen en mezelf niet verstaanbaar kunnen maken…het is een lange weg van vallen en opstaan geweest.

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Creatieve zelfzorg…woorden omzetten in beeldtaal

Creatieve zelfzorg…woorden omzetten in beeldtaal

Wie heeft niet van die momenten meegemaakt waarin je echt niet meer kan zeggen wat er aan de hand is? Dat je geen woorden meer kunt vinden om aan anderen te vertellen wat je voelt?

Op zulke momenten kan het houvast geven om, in beeldtaal, te blijven communiceren met je omgeving maar ook met jezelf.

Creatieve zelfzorg is een vorm van zorg waarbij je, door een creatieve activiteit, in verbinding kan blijven met jezelf en de ander. Het geeft je de gelegenheid om je terug te trekken en je emoties te onderzoeken in plaats van alsmaar door te moeten blijven praten….

Door mijn eigen beperkingen binnen de communicatie met andere mensen heb ik, uit nood, gezocht naar andere mogelijkheden om te communiceren zonder dat ik daarvoor hoefde te praten. Uiteindelijk resulteerde dat in honderden schilderijen en andere creatieve uitingen waarmee ik mijn omgeving liet weten: dit is hoe ik me voel of dit is wat ik nu denk.

Creatieve zelfzorg…woorden omzetten in beeldtaal

Ik zie creatieve zelfzorg niet hetzelfde als creatieve therapie waarbij je regelmatig naar een therapeut gaat om daar een beeldende activiteit te doen…dat kan heel zinvol zijn maar is niet hetzelfde. Als fervent aanhanger van de DIY beweging (doe-het-zelf) probeer ik anderen te stimuleren om zelf oplossingen te zoeken die niet veel geld hoeven te kosten.

Creatieve zelfzorg is zo’n DIY oplossing waarbij je een creatieve activiteit zoekt waarin je jezelf kunt uiten: tekenen/ schilderen/ collage/ fotografie/weven/haken/boetseren…..

Dat wat je gemaakt hebt kun je aan de ander laten zien en dan volgt er vanzelf wel een (ander soort) gesprek waarin je houvast hebt aan de beeldtaal die je gebruikt.

Door beeldtaal kun je datgene wat in jou zit naar buiten laten komen…die nare stemmetjes in je hoofd die je een rotgevoel geven, angst, boosheid en verdriet.

Door de beeldtaal te ontwikkelen ga je merken dat het steeds makkelijker wordt om te gebruiken. Je hoeft er ook helemaal niet creatief voor te zijn; het enige wat van belang is dat je in contact wilt blijven met de ander en met jezelf.

Dat je wil accepteren dat je, om welke reden dan ook, je niet in staat bent om uit de woordenbrij te komen.

Dat je wil accepteren dat je op zoek moet gaan naar een hulpmiddel om toch in verbinding te blijven met de omgeving en dat je het dus niet hoeft op te geven met het idee dat je er helemaal alleen voor staat.

Creatieve zelfzorg…woorden omzetten in beeldtaal

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

The Cross Project…een creatieve manier om God te zoeken

IMG_5450
Fotografie: Natascha Deijmann…The Cross Project

Soms is het fijner om een gebed op te schrijven…een brief aan God waarin je Hem verteld wat je dwars zit, waar je vragen over hebt, waar je naar zoekt, wat je pijn doet of wat je niet begrijpt. Een liefdesbrief vanuit je hart.

In dit kunstproject schrijf ik deze brieven en verwerk ze in het schilderij. Het kruis staat voor dankbaar zijn maar ook voor open willen staan om te leren.

De kleuren staan voor de emoties en gedachten die door me heen gaan…ik heb ze beschreven in mijn brief maar laat ze ook zien in de beeldtaal van het schilderij.

Laag over laag verschijnen en verdwijnen de kleuren van mijn hart en hoofd.

Boos, bang, blij, bedroeft…God kent ons hart en het maakt dus niets uit wat ik schrijf in mijn brief. Ik ben helemaal mezelf als ik de brief schrijf en daarna langzaam verscheur en op het canvasdoek plak.

Het is een gesprek tussen Hem en mij.

En soms zijn er tranen…over dat wat voorbij is gegaan. Over dat wat verloren is en wat niet meer terug gevonden kan worden. Over bang zijn voor de dag van morgen maar ook tranen van verbonden zijn met Hem en je niet meer alleen voelen….ik hoef me geen zorgen meer te maken.

The Cross Project Natascha Deijmann
Fotografie: Natascha Deijmann…The Cross Project

Bedankt voor het lezen!

Shalom, Natascha

Proces of product… wat is belangrijker voor jou als kunstenaar?

20180707_095807

Fotografie: Natascha Deijmann

Drie jaar geleden begon ik met schilderen in een schilderles…ik had, afgezien van waterverf op school, geen enkele ervaring. Ik wist helemaal niets van materialen en technieken maar ik had de intense behoefte om iets te doen met de vele emoties die ik innerlijk voelde en waar ik niet goed over kon praten.

Het schilderen voelde goed maar ook bekend…alsof ik ervoor gemaakt was. De afgelopen drie jaar heb ik honderden schilderijen gemaakt, groot en klein, en allemaal geboren uit experiment. Gewoon uitproberen. Emoties omzetten in beeldtaal.

De schilderlessen werden meer een gezellige sociale ochtend dan dat ik meedeed met de oefeningen; ik ging al snel mijn eigen weg. Gelukkig had ik een leraar die dat allemaal leuk en spannend vond!

Ik kwam laatst deze afbeelding tegen op Pinterest:

1507ff49425f93ed37e0800346aa4ae1

Mijn hemel….dit is wel heel duidelijk voor mij want ik haalde hier uit dat ik zeer procesgericht bezig ben met de kunst die ik maak!

Vooral de laatste opmerking raakte me:

‘ het kunstwerk wordt gezien als een reflectie en verlenging van de maker. Het wordt gebruikt als middel tot communicatie’   ( vrij vertaald)

Ik ben geen creatieve therapeut maar ben, door vallen en opstaan, wel een kunstenaar geworden die zich bezig houdt op dit vlak. Niet vanuit de therapeutische kant maar vanuit de kunstkant. Ik zie het dan ook als een stukje ‘creatieve zelfzorg’.

20180707_095819

Fotografie: Natascha Deijmann

Nog steeds heb ik moeite om mijn eigen emoties ( en de emoties van anderen) te herkennen. Erover praten vindt ik ook nog erg lastig maar ik heb er nu wel een uitlaatklep voor gevonden. Ik vindt troost in het maken van kunst. Ik voel me blij met verf aan mijn handen en met alle kleurtjes om me heen. Mijn rouwgevoelens vinden een weg in het persoonlijke symbool van de traan…ook andere symbolen gaan mijn beeldtaal vormen. Tijdens het schilderen voel ik me innerlijk vrij…deze vrijheid is essentieel voor mij om met deze chaotische en lawaaierige wereld te kunnen dealen.

Zodra het schilderij gemaakt is, is het klaar voor mij…dan mag het naar het huis van iemand anders verhuizen. Het proces was belangrijker voor mij dan het product; dat mag ik loslaten.

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha

Papier gebruiken in een schilderij geeft verrassende effecten…

20180508_123712 (1)
Fotografie: Natascha Deijmann

Mixed media kunst is kunst waarbij de kunstenaar gebruikt maakt van verschillende technieken en materialen om de kunst een verrassend of spannend effect te geven.

Zelf ben ik een echt papier-mens. Ik hou van het rauwe karton, gerafeld oud papier, gebruikt papier of papier met ribbels. Ik verzamel het papier in een plastic bak. Het papier wordt op het doek geplakt met houtlijm omdat dit gewoon goed tegen water kan (en daar werk ik ook vaak mee!). Ik kies er soms ook voor om het papier eerst te bewerken met ecoline of een andere verf.

Vaak gebruik ik eerst gesso op het papier omdat dit nog meer stevigheid geeft maar ook omdat het papier dan neutraler gemaakt wordt. Het wordt dan langzaam een onderdeel van het schilderij.

Soms kan het papier zelf het belangrijkste onderdeel van het kunstwerk zijn, andere keren kan het gebruikt worden om structuur te geven, om een compositie mede te bepalen of omdat het gewoon een gek effect geeft.

Deze 9 schilderijtjes uit de ‘ Solo…Creation in patterns’ serie hebben het papier als bepalende factor voor de compositie.

Ik loop vaak langs de waddenzee en zie dan de boten in en uit de haven varen…het viel me op dat, lang nadat de boten al weg zijn, er toch nog steeds golven komen: de deining. Het deed me denken aan het leven waarin er soms, ineens, een crisis kan zijn. Nadat de crisis voorbij is, komen de effecten van de crisis…de deining. Vaak heb je niet eens door dat dit nog steeds door de meegemaakte gebeurtenis komt ( de boot die voorbij kwam varen) en kun je denken dat dit weer, op zichzelf staande gebeurtenissen zijn. Maar eigenlijk zijn het de naweeën van de crisis die je hebt meegemaakt.

Achter ieder schilderij zit een gevoel of een gedachte…althans, dat is zo bij mij. Dit wordt verwoord in beeldtaal. Die beeldtaal is een soort geheimenis. Een mysterieuze taal waarin de kunstenaar in beelden communiceert. Dat vindt ik het mooiste en spannendste aan kunst maken.

Naast papier zijn er nog veel meer materialen om te gebruiken in de mixed media kunst. Sommige kunstenaars hebben er een specialiteit van gemaakt; zij zijn de materie-schilders.

20170928_114010
Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha