Creatieve zelfzorg…woorden omzetten in beeldtaal

Creatieve zelfzorg…woorden omzetten in beeldtaal

Wie heeft niet van die momenten meegemaakt waarin je echt niet meer kan zeggen wat er aan de hand is? Dat je geen woorden meer kunt vinden om aan anderen te vertellen wat je voelt?

Op zulke momenten kan het houvast geven om, in beeldtaal, te blijven communiceren met je omgeving maar ook met jezelf.

Creatieve zelfzorg is een vorm van zorg waarbij je, door een creatieve activiteit, in verbinding kan blijven met jezelf en de ander. Het geeft je de gelegenheid om je terug te trekken en je emoties te onderzoeken in plaats van alsmaar door te moeten blijven praten….

Door mijn eigen beperkingen binnen de communicatie met andere mensen heb ik, uit nood, gezocht naar andere mogelijkheden om te communiceren zonder dat ik daarvoor hoefde te praten. Uiteindelijk resulteerde dat in honderden schilderijen en andere creatieve uitingen waarmee ik mijn omgeving liet weten: dit is hoe ik me voel of dit is wat ik nu denk.

Creatieve zelfzorg…woorden omzetten in beeldtaal

Ik zie creatieve zelfzorg niet hetzelfde als creatieve therapie waarbij je regelmatig naar een therapeut gaat om daar een beeldende activiteit te doen…dat kan heel zinvol zijn maar is niet hetzelfde. Als fervent aanhanger van de DIY beweging (doe-het-zelf) probeer ik anderen te stimuleren om zelf oplossingen te zoeken die niet veel geld hoeven te kosten.

Creatieve zelfzorg is zo’n DIY oplossing waarbij je een creatieve activiteit zoekt waarin je jezelf kunt uiten: tekenen/ schilderen/ collage/ fotografie/weven/haken/boetseren…..

Dat wat je gemaakt hebt kun je aan de ander laten zien en dan volgt er vanzelf wel een (ander soort) gesprek waarin je houvast hebt aan de beeldtaal die je gebruikt.

Door beeldtaal kun je datgene wat in jou zit naar buiten laten komen…die nare stemmetjes in je hoofd die je een rotgevoel geven, angst, boosheid en verdriet.

Door de beeldtaal te ontwikkelen ga je merken dat het steeds makkelijker wordt om te gebruiken. Je hoeft er ook helemaal niet creatief voor te zijn; het enige wat van belang is dat je in contact wilt blijven met de ander en met jezelf.

Dat je wil accepteren dat je, om welke reden dan ook, je niet in staat bent om uit de woordenbrij te komen.

Dat je wil accepteren dat je op zoek moet gaan naar een hulpmiddel om toch in verbinding te blijven met de omgeving en dat je het dus niet hoeft op te geven met het idee dat je er helemaal alleen voor staat.

Creatieve zelfzorg…woorden omzetten in beeldtaal

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Mijn eerste doos waterverf…autisme-beeldtaal in 1999

20181010_112754

Zo voelt het om vast te zitten in depressie….wat is er toch met mij?

In 1999 kreeg ik van iemand een doos waterverf en heb ik, tijdens een burn-out, iets geprobeerd te verbeelden van hoe ik me toendertijd voelde. Schilderen en tekenen had ik niet echt gedaan en het ziet er dan ook allemaal nogal eenvoudig uit.

Toch heb ik deze tekeningen bewaard en kwam ik ze laatst weer tegen. Ik wil ze delen vanwege de beeldtaal die ik toen had. Het duurde toen nog 16 jaar voordat er werd vastgesteld dat ik autistisch ben.

20181010_112012

Ik leef vanuit verstand ( = groen) en mijn hart is intens verdrietig ( = zwart) en de wereld om me heen zijn brokstukken van gevoelens van al die andere mensen, waar ik niets van lijk te begrijpen ( = oranje)….

20181010_112052

Ik voel me niet zoals ik zou willen…verstand en gevoel samen in balans. De depressie zorgt voor al die lagen van onbegrip tussen mij en de anderen. Het lukt me niet om te praten zonder het masker op te zetten en al mijn gevoel te verbergen…En soms lukt het me niet om het masker op te zetten…te moe.

20181010_112135

Mijn wereld bestaat uit puzzelstukken en ik moet iedere dag weer al die puzzelstukjes bij elkaar zoeken. Groen staat voor alle feiten die ik waarneem en oranje staat voor alle emotionele dingen die ik waarneem. En ik…ik sta er eigenlijk buiten. Ik neem het alleen maar waar en moet eerst puzzelen, puzzelen, puzzelen. Ik moet het immers allemaal begrijpen, toch?

20181010_112744

Aan de andere kant van de glazen wand zijn de anderen. Ik wil daar ook wel zijn maar het lukt me niet…ik herken mezelf niet in hen. Ik hoor hun woorden vaak wel maar begrijp ze niet. Ik zie hun sociale omgang met elkaar maar begrijp het niet…Ze maken me bang.

20181010_112734

De wereld is eng…ik wil niet naar buiten. Ik wil niet praten. Ik ben bang.

20181010_112718

Als ik iedere dag moedig probeer door te lopen en me niet meer bang laat maken door de wereld om me heen….kom ik dan uit de donkere tunnel in het licht? Is er hoop voor mij? Kan ik van overleven naar ‘leven’?

Nawoord:

Het is gelukt! Ik ben moedig doorgelopen en heb leren leven in deze wereld die voor mij, tot op vandaag, nog steeds erg moeilijk te begrijpen is. 

 

Bedankt voor het kijken!

Shalom, Natascha

Symbolen in abstracte kunst…wat is jouw beeldtaal?

20180505_201652

Fotografie: Natascha Deijmann

Ik ben een grote fan van de autodidacte kunstenaar Jesse Reno. We hebben allebei een hele andere stijl van kunst maken maar hij is wel degene die mij geïnspireerd heeft tot het omgooien van mijn leven van begeleider in de zorgsector naar kunstenaar.

Van hem leerde ik ook dat het maken van vormen in je kunst eigenlijk symbolen zijn van datgene wat je bezighoudt of waarmee je een bepaalde emotie wilt vormgeven.

Afbeeldingsresultaat voor jesse reno

Naar aanleiding van een video van hem ging ik eens na wat mijn symboliek eigenlijk is van de vormen die ik gebruik:

Cirkels:

20180707_095848

Fotografie: Natascha Deijmann

Ik kan wel zeggen dat ik een fiep heb met cirkels: een gezonde preoccupatie van een vorm die ik veel gebruik in de kunst die ik maak.

De hele serie Solo ( waar ik nu al een tijdje mee bezig ben) gaat uiteindelijk om de cirkel.

Het is wel grappig dat ik helemaal niet wist waarom ik de cirkel zo vaak gebruik als vorm maar nadat ik er goed over had nagedacht kom ik tot de conclusie dat de cirkel symbool staat voor ‘het leven’ en voor mijn leven.

  • cirkels kom je telkens weer tegen in de natuur: zon, maan, bloemen, vruchten e.d.
  • vanuit mijn autisme kan ik soms mezelf verliezen in het ‘denken in cirkels’ om het moment dat ik dingen niet begrijp van andere mensen…waarom doen ze zo? Wat bedoelen ze daar nu mee? Het staat symbool voor de puzzeltijd die ik nodig heb om de wereld om me heen ‘uit te puzzelen’ en dan met name het gedrag van andere mensen dat ik niet kan verstaan.
  • cirkels geven ook iets weer van de mens met al zijn lagen..waar zit de echte jij onder alle lagen van sociaal wenselijk gedrag?

Lijnen:

De lijn staat voor de richting die men kan gaan in het leven.

Dikke strepen, dunne lijntjes, verf laten druppelen in een lijn…de lijn heeft vaak een iets meer subtiele betekenis dan de cirkel maar kan ook centraal staan zoals in de serie die ik voor mijn vader maakt waarin de lijnen symbool staan voor de manier waarop hij leefde…Hij was intens depressief en kon daar geen weg meer uit vinden…zijn levensweg staat in deze serie gesymboliseerd door de vele chaotische lijnen. De traan is mijn persoonlijke symbool.

Tranen:

Tranen staan symbool voor de emoties die ik niet verbaal kan uiten…daar waar ik niet over kan praten, schilder ik als symbolische tranen op het canvasdoek.

Dat is niet alleen verdriet maar ook andere emoties zoals boosheid, angst, herinneringen die zeer doen etc. Op het moment dat ik in een situatie kom waarin ik me, door mijn autisme, niet kan uiten aan anderen dan schilder ik het maar in de hoop dat de mensen om me heen in ieder geval begrijpen dat ik in een verwerkingsproces zit. Het is hele persoonlijke beeldtaal.

Vierkant/ rechthoek:

Het vierkant/ rechthoek staat symbool voor mijn gefragmenteerde waarneming…het zijn een soort ramen waar ik doorheen kijk en waarin ik, vanuit mijn autisme, een andere wereld beleef dan de meeste mensen om me heen.

Deze ‘andere’ wereld is geen fantasiewereld maar de wereld waarin we allemaal leven.  Het vierkant/ rechthoek staat voor de manier waarop ik de wereld ervaar in kleine deeltjes met in die deeltjes een fascinerende eigen wereld van dingen die ik zie, hoor, voel, ruik, proef. De patronen en structuren die zo’n groot deel van mijn bestaan vormen.

De manier waarop ik het probeer te vertellen in mijn beeldtaal heeft dan ook voornamelijk alleen voor mezelf een belangrijk effect: ik kan laten zien waarom ik anders ben…maar besef ook dat maar heel weinig andere mensen deze symboliek kunnen begrijpen. En dat is oké.

20180228_094738

Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha

 

 

Kunstenaar, durf te experimenteren!

20180327_185930

Fotografie: Natascha Deijmann

Ik heb gemerkt dat mijn rationaliteit en emoties nogal gescheiden kunnen zijn. Zelf denk ik dat dit met mijn autisme te maken heeft. Het heeft effect op de manier waarop ik met het kunst maken omga…

Ik hecht vooral veel waarde aan het experimenteren met materialen en technieken zonder dat ik hierin emotioneel gehinderd wordt door de angst voor wat anderen eventueel van mij zouden denken/vinden. Niet omdat het me niets zou kunnen schelen…ik denk er gewoon helemaal niet aan. Het zit niet in mijn belevingswereld.

 

De waarde van het experimenteren tijdens het maken van kunst is voor mij essentieel omdat het een vast onderdeel is van mijn creatief proces: het proces waarin ik van een emotie ga naar een idee naar een uitvoering en uiteindelijk naar een eindproduct.

Tijdens het experimenteren loop ik bijvoorbeeld tegen een blokkade aan:

  • papier dat niet blijft plakken
  • kleuren die in de mix verdwijnen
  • een paneel wat helemaal krom trekt omdat ik teveel water heb gebruikt
  • ik heb iets over geschilderd met gesso en nu is de compositie weg…opnieuw beginnen
  • ik start met een kleurenpalet en eindig met totaal andere kleuren

Ik gooi zelden iets weg maar hergebruik alles weer in een ander kunstwerkje.

20180328_112421

Fotografie: Natascha Deijmann

Mijn kunst begint dus eigenlijk altijd met een ‘emotie’. In mijn geval kan dat van alles zijn: een gevoel dat die dag de hoofdrol speelt of iets wat ik heel mooi vindt in de natuur. Het kan ook een emotie zijn uit het verleden dat ik die dag oppak op te verwerken of een thema waar ik over aan het puzzelen ben…in ieder geval zet ik de emotie vaak om in een bepaald kleurenpalet en de materialen die ik kies.

Tijdens het werken aan een serie heb ik mezelf al enigszins beperkt in het materiaal gebruik. Voor de serie Solo gebruik ik bijvoorbeeld alleen canvaspanelen van 25 x 25 cm. Deze beperking geeft houvast tijdens het experimenteren.

 

Juist de blokkades tijdens het werken vind ik erg waardevol omdat ze een soort natuurlijke pauze veroorzaken waarin ik even uit de flow moet komen om een oplossing te bedenken.

Het is me opgevallen in het contact met andere ( amateur) kunstenaars dat mensen zich zo druk kunnen maken over anderen terwijl dit vooral in hun eigen gedachten een rol speelt: wat doe ik nu dom…vinden anderen me dom? Oh, het lukt me niet…zien anderen dat ik er niets van maak? Men veroordeeld zichzelf en is bang dat de ander dit ook doet.

Het is voor mij heel wonderlijk om te zien hoe de neurotypische mens zich bezighoudt met hoe hij/ zij overkomt op de ander. Terwijl ze tegelijkertijd helemaal geen idee hebben wat de ander nu werkelijk van ze vindt….want dat wordt meestal niet hardop gezegd. Toch?

Uiteindelijk maakt het me zelfs niet uit wat mensen van mijn kunst vinden: mooi, lelijk, onbegrijpelijk, te abstract, te kleurig, te druk, niet aantrekkelijk, te experimenteel, onduidelijk, te veel van dit of te weinig van dat….Ik vindt het fijn om bemoedigd te worden maar een waardeoordeel is voor mij niet belangrijk.

Kunst is beeldtaal.

Kunst is mijn manier van communiceren omdat in de kunst die ik maak geen ‘fouten’ zitten terwijl ik in sociale situaties wel veel ‘fouten’ maak.

Kunst is de taal die mijn voorkeur heeft omdat ik een beelddenker ben.

Kunst is een manier om aan andere te laten zien welke emoties een rol spelen terwijl ik die emoties niet verbaal kan verwoorden in een gesprek.

Kunst is mijn manier om te overleven in een niet-autistische wereld die vaak onbegrijpelijk is voor mij.

Kunst is mijn taal.

20180328_112307

Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha