Hoe zien autistische kunstenaars de wereld?

20170728_130951

Fotografie: Studio Fiep

Op het Internet kwam ik een artikel tegen van Discover Magazine waarin geschreven wordt over autisten die hun individuele beleving van de wereld proberen te laten zien in de kunst die ze maken.

Aan de ene kant kan het voor de kunstenaars een manier zijn om te communiceren, te delen en verbinding te zoeken en aan de andere kant kan het voor de niet-autisten in interessante kijk in de sensorische & psychische wereld van autisme zijn.

In het artikel laat men 10 verschillende kunstwerken zien:

Ik zie mezelf als Outsider Artist of…Buitenbeentje maakt kunst op een eigen manier, vanuit mezelf zonder officiële kunstopleiding. Het is voor mij de enige manier om mezelf te positioneren binnen de kunstwereld. Want helaas denken we toch allemaal in ‘hokjes’ en dan wil ik wel graag mijn eigen hokje bepalen.

Mijn kunst wordt vooral beïnvloed door de manier waarop ik de wereld om me heen waarneem:

Kleuren, patronen, lichteffecten, structuren en de manier waarop ik diepte, details of licht/donker zie. Ik hou ervan om daar foto’s van te maken en die foto’s extra te bewerken om nog duidelijker te maken hoe ik het waargenomen heb.

20170717_180320

Fotografie: Studio Fiep

Voor mij is autistisch zijn geen probleem; ik ervaar het pas als een beperking op het moment dat ik met niet-autisten in aanraking kom en we elkaars ‘taal’ niet spreken.

Omdat ik in een minderheidsgroep zit, ben ik degene van wie extra inspanning gevraagd wordt om me wel verstaanbaar te maken. Dit kost me vaak veel energie maar ik wil het wel graag blijven doen omdat ik immers in contact wil zijn met de mensen om me heen.

De eerste schilderijen die ik gemaakt heb ontwikkelden zich tot een serie die ik Fragmented heb genoemd.

‘ De waarnemingen van mensen met autisme verloopt gefragmenteerd. Waarnemingen komen als losse puzzelstukjes in de hersenen aan, waardoor de samenhang zoek is. De puzzelstukjes moeten eerst aan elkaar gepuzzeld worden. Pas dan wordt het als geheel gezien en kan er ook betekenis aan worden gegeven.’

Deze tekst komt van de website:

Op de een of andere manier is het mij, tot nu toe, nooit gelukt om dit verbaal duidelijk te maken aan mensen die niet in het autisme spectrum zitten: het wordt niet ‘gesnapt’. Daarom was het voor mij erg belangrijk om dit wel in beeldtaal te kunnen vertellen….het is een serie van 39 schilderijen geworden die je kunt bekijken op:

_MG_4618

Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha

Buitenbeentje maakt kunst of…kunstenaar en de Outsider Art

20170406_080158
Fotografie: Natascha Deijmann

Een paar jaar geleden ontdekte ik dat ik, via het maken van kunst, eindelijk kon communiceren op een manier die mij past. Het is daarbij voor mij niet zo belangrijk of mijn kunst als ‘mooi’ of ‘commercieel’ gezien wordt door anderen.

Ik had/ heb een manier gevonden waarop ik mijn drukke autistische brein kon ontladen. Alles wat ik aan prikkels binnen krijg, de sensorische waarneming en de vele scripts in mijn hoofd….het mag er nu allemaal uit via de beeldtaal van mijn kunst en de gedichten die ik schrijf.

Maar tijdens de kunstopleiding in Amsterdam ontdekte ik dat ik moeite had met mezelf verstaanbaar maken. Het moeten toelichten van je kunstwerk in woorden bleek ik erg moeilijk te vinden omdat het bij mij zo intuïtief verloopt in plaats van rationeel en vanuit een overwogen idee. Om na te denken over iedere lijn die ik gezet heb en deze toe te moeten lichten….onmogelijk!

Ook had ik moeite met het volgen van de lessen omdat ze niet aansloten op mijn motivatie om kunst te maken. Uiteindelijk nam ik de beslissing om te stoppen met de studie omdat iedere lesdag alleen maar zorgde voor frustratie en overprikkeling in plaats van de bemoediging die ik zocht.

Ik merkte dat ik vooral mijn innerlijke wereld wilde verbeelden op een ‘eigen’ manier.

20170204_114558
Fotografie: Natascha Deijmann

Ben ik een Outsider Kunstenaar?

Het Outsider Art museum de Hermitage in Amsterdam heeft het volgende op de website staan:

‘Wereldwijd volgen Outsider-kunstenaars hun innerlijke stem: verwijderd van gebaande paden trekken de makers je mee in hun rijke belevingswereld.’

Ben ik een buitenbeentje door mijn autisme, slechthorendheid en C-PTSS?

Een buitenbeentje is iemand die in zijn uiterlijk, gedrag of denkbeelden afwijkt van zijn omgeving.

20170406_075957
Fotografie: Natascha Deijmann

Op de website van http://www.onlinegalerij.nl vond ik een boeiend artikel over de huidige denkbeelden over de Outsider Art:

Van outside naar inside

De kunstwereld is een aparte cultuur met eigen regels. Als geschoolde kunstenaar is het soms moeilijk om vrijheid hierin te vinden. Als ‘outsider’ ben je vrij te doen wat je wilt, de kunst is puur. Als kunstenaar is er ook een streven om maatschappelijk relevant te zijn, waar outsider kunstenaars dit vaak onbedoeld juist zijn.

Uiteraard zijn er in de hedendaagse tijd minder grote verschillen tussen professionals en amateurs in de kunstwereld. De autodidacte kunstenaar is erg relevant in de kunstwereld, een diploma is zeker geen vereiste meer. Ook is de ruwe kunst, of kunst geheel vanuit de binnenwereld, geaccepteerd op kunstacademie en in galerie en museum.

De term ‘outsider art’ is nog steeds geheel relevant in het aanduiden van de afkomst van bepaald werk, maar ik betwijfel of het nog gebruikt kan worden om relevante verschillen aan te duiden. Deze museums brengen de outsider, met of zonder label, toch een stapje dichterbij de ‘insiders’.

20180505_135117
Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor het lezen!

Groeten, Natascha

Gedicht: Communiceren vanuit autisme…

IMG_5265
Gedicht: Communiceren vanuit autisme…

Ik wieg en ik schommel

ik tik met mijn vingers

ik wiebel met mijn tenen

mijn benen gaan op en neer

ik bijt honderden keren per dag met mijn tanden

ik draai en ik spring

ik laat je zien wat ik zie

ik laat je horen wat ik hoor

ik zing en ik lach

ik raak je aan en pak je hand

ik stel vele vragen om je te kunnen begrijpen

ik vertel je mijn dromen en mijn angsten

ik laat mijn liefde zien door voor je te zorgen

ik laat je mijn boosheid zien door heel hard te huilen

als ik wat wil vertellen dan herhaal ik mezelf telkens weer

ik kijk je niet aan zodat ik je beter kan horen praten

ik trek mezelf terug om je te beschermen

ik laat zien dat ik hoop heb door dingen te maken

ik huil als ik anderen zie lijden.

Ik communiceer met jou maar niet op jouw manier.

Ik communiceer met jou, ondanks mijn beperkingen.

Wiegen, draaien, tikken, bijten, huilen en proberen te praten

met alles wat ik in me heb, wil ik contact maken met jou.

Mijn communicatie is verwarrend voor jou…

niet in ‘normale’ woorden maar te zien in mijn gedrag

niet in ‘normale’ woorden maar te zien in de foto’s en kunst die ik maak

niet in ‘normale’ woorden maar te lezen in de gedichten die ik schrijf.

Mijn gedrag is voor de meeste mensen onverstaanbaar

dat is iets wat ik zal moeten accepteren.

Mijn hoop is dat jij mij, op een goede dag, wel kunt verstaan.

Gedicht: Communiceren vanuit autisme…

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Beeldtaal als middel om de interactie met de ander te zoeken…

Beeldtaal als middel om de interactie met de ander te zoeken…

Er zijn mensen binnen het autisme-spectrum die niet praten. Zij worden non-verbaal genoemd. Er zijn anderen die wel praten maar er moeite mee hebben om allerlei redenen. Ik ben een mens die meestal maar een beetje meepraat met de ander maar het liefst zo stil mogelijk zou willen zijn. Mijn tactiek is het stellen van vragen waardoor de ander aan het woord blijft en ik niet veel hoef te zeggen. Ik heb veel leren praten omdat dit, in mijn kinderjaren, handiger was dan niet praten.

Het praten was en is voor mij een manier om ‘niet op te vallen‘ in het gezelschap van andere mensen.

Omdat mijn sociale gedrag al afwijkend was (ik was me ervan bewust dat ik anders was dan gewenst was), leerde ik dit te compenseren door zoveel mogelijk mee te kletsen met andere jongens en meisjes. Het praten werd een soort masker wat ik dagelijks droeg.

Beeldtaal = Ik ben

Het begrip beeldtaal heeft meerdere betekenissen, sommigen zien het begrip vrij breed, anderen interpreteren het enger:

  • Volgens Van Dale is het een “taal die door beelden wordt uitgedrukt”.[3] In deze communicatie neemt een symbool of afbeelding de plaats in van een tekst of de spreektaal.
  • Anderen zien het als een karakteristieke stijl van een kunstenaar, een kunstgezelschap of in een kunststroming.

Beelden zijn op verschillende manieren te interpreteren. Niet dat een oneindig aantal interpretaties mogelijk is, maar afhankelijk van de voorkennis, de cultuur of de tijd worden beelden anders begrepen.[4] De beeldmaker kan dingen, omgevingen of mensen ongewoon in beeld brengen, een wijze die niet strookt met ons ‘natuurlijk’ kijken. De beeldtaal wordt uitgelegd en bestudeerd door wetenschappen zoals de waarnemingspsychologie, de kleurenleer, de kunstgeschiedenis, de cinematografie en de esthetica.

Dit komt van Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Beeldtaal

IMG_5251

Kunst en creativiteit heeft altijd in me gezeten maar door diverse redenen is het er pas uitgekomen nadat ik in 2015 te weten kwam dat mijn brein autistisch is. Ik weet niet precies waarom het nu wel ‘mag’ van mezelf…ik denk dat ik me niets meer aantrek van de kritiek van andere mensen.

Ik wil kunst maken die vanuit mijn hart komt, vanuit mijn intuïtieve manier van leven doordat mijn brein anders is dan dat van de meeste mensen. Het is oké. Communiceren via beeldtaal is mijn favoriete manier van interactie aangaan met de ander.

Willen we niet allemaal een vorm van verbinding met andere mensen?

Beeldtaal als middel om de interactie met de ander te zoeken…

Ik denk dat iedere beeldend kunstenaar zijn/ haar eigen beeldtaal heeft en wil communiceren met de ander.

Waarom zou je anders zoveel tijd, energie en geld steken in het maken van kunst?

Het is aan de kijker om te kijken naar de kunst en er een eigen interpretatie aan te geven. Dat kan een hele andere betekenis hebben dan de kunstenaar misschien wilde ‘zeggen’. Maar dat is nu juist het mooie…er kan een dialoog ontstaan en hopelijk ook een verbinding.

IMG_5279
Beeldtaal als middel om de interactie met de ander te zoeken…

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Gedicht: Raadsels…

IMG_5114
Fotografie: Natascha Deijmann

Raadsels

Leven is voor mij een grote puzzel

een raadsel

een geheim.

Ik kijk verwonderd om me heen

voel de stemming van de ander

probeer ze aan te raken

te sussen

te bemoedigen.

De aanval komt onverwachts

als een donderslag bij heldere hemel

ik ben bang

ik ben ongerust.

De paniek slaat toe, ik voel pijn

pijn in mijn maag

mijn hoofd

mijn hart.

Samenleven is voor mij een moeilijke puzzel

een raadsel

een geheim.

Voelt iemand mijn stemming?

Voelt iemand mijn angst?

Mijn onrust, mijn pijn?

Ik ben zo druk met leren

hoe ik mens onder de mensen moet zijn

hoe ik moet communiceren

moet leren aanpassen

inpassen

oppassen.

Leven is voor mij een grote puzzel

een raadsel

een geheim.

Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha