Hooggevoelig? 5 tips om met prikkels om te gaan…

20181130_155133

Fotografie: Natascha Deijmann

In het afgelopen jaar hebben meerdere mensen mij verteld dat ze hooggevoelig zijn en daar last van hebben. Ook in de media lees ik het steeds vaker dat mensen zichzelf hooggevoelig noemen en dat als probleem zien. Ik denk daar iets anders over namelijk:

Heb je last van je hooggevoeligheid of heb je last van de vele prikkels die dagelijks op je afkomen?

Is de hooggevoeligheid een ‘zwakte’ of  geeft jouw lichaam & geest juist een teken dat je andere (levens)keuzes kunt gaan maken?

Als ervaringsdeskundige op het gebied van overprikkeling en ‘sensory overload’ kan ik bevestigen dat er op dit moment in deze tijd niet aan te ontkomen is: er komt zoveel aan informatie op ons af dat het systeem, bij sommigen, op crashen staat. En dat betekent een burn-out.

Hooggevoelige mensen zijn juist hele goede waarnemers. Dat kun je als kracht zien en niet als probleem. Het wordt pas een probleem als je alle ‘waarschuwingen’ van je lichaam & geest negeert en er niets mee doet.

Kun je er echt zelf keuzes in maken?

Kun jij je leven onderzoeken en een ommezwaai maken in je denken en doen?

20181130_155140

Fotografie: Natascha Deijmann

Mensen die hooggevoelig zijn reageren anders op de prikkels in en om hen heen dan mensen met een gemiddelde of lage prikkelgevoeligheid. Deze laatste groep heeft vaak geen idee waar de hooggevoelige het over heeft…dat is ze niet kwalijk te nemen want hun waarneming is anders.

Het maakt ook niet uit wat de ander ervan vindt; het belangrijkste is dat jij bereidt bent om je dagelijkse leven te onderzoeken en daarin veranderingen aan te brengen zodat jij je weer beter gaat voelen.

Tip 1: Zoek de prikkels!

Er zijn prikkels waar je niet onderuit kan komen zoals het dagelijkse verkeer, geluiden van buren, vliegtuigen die over vliegen e.d. Maar er zijn ook een heleboel prikkels waar je wel zelf voor kiest en waar jij dus controle over hebt. Misschien kun je eens een lijstje gaan maken van wat er allemaal op je afkomt dagelijks. Het is belangrijk om je bewust te worden van de prikkels waar je zelf voor kiest en die je zintuigen overstimuleren.

Tip 2: Bang voor de stilte?

Veel mensen hebben moeite met stilte en hebben daarom continu een apparaat aan waar geluid uit komt of waarmee ze verbinding zoeken met anderen: muziek, televisie, tablet, smartphone….

Hoe voel jij je als je alleen bent en het is helemaal stil?

Het kan wijs zijn om te onderzoeken waarom je bepaalde gewoontes hebt en wat voor gevoelens en gedachten je daarmee probeert te vermijden.

20181130_155128

Fotografie: Natascha Deijmann

Tip 3: Wat voel je eigenlijk?

Mensen vertellen mij dat ze hooggevoelig zijn en dan vraag ik me af:

Oké…maar wat voel je dan?

  • heb je ergens pijn?
  • voelt je hoofd druk?
  • slaap je slecht?
  • heb je soms ( of vaak) het gevoel dat je gek aan het worden bent?
  • voel je irritatie naar anderen en/of naar je omgeving?
  • ben je constant moe?
  • heb je behoefte om jezelf te verdoven?

Misschien is het goed om eens echt op te schrijven wat je voelt. Maar ook hoe jij je voelt…wat zijn de gevolgen van die zintuiglijke overprikkeling voor jou in je dagelijkse functioneren.

Eerder schreef ik al dat er heel veel prikkels zijn waar je geen controle over hebt. Toch kan het geen kwaad om eens te onderzoeken wat jouw omgeving met je doet.

Ik heb zelf heel lang in een flat in de Randstad gewoond waar de vliegtuigen ieder kwartier over mijn hoofd heen vlogen doordat ik zo dicht bij Schiphol woonde. Ook moest ik dagelijks met de trein van en naar mijn werk waarbij het zo druk was dat ik iedere dag moest staan tussen alle mensen. Tijdens mijn werkdagen kwam ik in aanraking met veel mensen die allemaal iets van me wilden en wat ik niet altijd kon bieden.

Uiteindelijk heb ik, na meerdere burn-outs, andere levenskeuzes gemaakt qua werk en wonen. Dit veranderproces heeft ongeveer 3 jaar geduurd. Ik woon en werk nu midden in de natuur in een heel klein huisje ( heb eindelijk een tuin!) en heb een minimalistische leefstijl omdat dit mij goed doet.

20181130_155152

Fotografie: Natascha Deijmann

Tip 4: Puzzeltijd!

Neem iedere dag de tijd om te ontprikkelen. Ik noem dat zelf ‘puzzeltijd’ omdat ik vaak, na contact met andere mensen, tijd nodig heb om alle prikkels te verwerken. Wat is er gezegd, welke energie (=spanningen)  heb ik overgenomen van de ander en wat voel ik nu zelf aan spanning?

Tijdens het ontprikkelen hoef je niet perse in de stilte een beetje te zitten wachten op een wonder…dat kan ook op een creatieve manier door bijvoorbeeld muziek te gaan maken of luisteren waar jij ontspannen van wordt, door te tekenen, schilderen, dagboek schrijven, haken, bakken, tuinieren etc. Het is belangrijk dat je alleen bent en niet in contact met anderen dus eventjes op jezelf en de telefoon op stil zetten.

Bij ontprikkelen gaat het erom dat je een tijdje bij jezelf stilstaat. Puzzeltijd nemen betekend dat jij het filter in je hoofd de gelegenheid geeft om alle overtollige informatie weg te filteren en dat wat wel belangrijk is  goed op te slaan.

Tip 5: Leven vanuit dankbaarheid

Vroeger had Oprah het al over haar ‘dankbaarheids-dagboek’. Dat zei me toendertijd ook niet zoveel. Ik zag de link niet met mijn eigen leven en vond dat ik niet zoveel had om dankbaar voor te zijn. Tegenwoordig snap ik het wel…er wordt ons immers iedere dag weer een nieuwe kans gegeven om er te zijn. Te leven. Te mogen genieten van wat de schepping ons geeft aan zuurstof, voeding, water. Alles wat we nodig hebben, is er. En daarnaast de prachtige dingen in de natuur om ons heen…als je de tijd neemt om te kijken, voelen, luisteren, horen.

Ik kwam een video tegen waarin Louie Schwartzberg, een fotograaf, laat zien waarom we mogen leven uit dankbaarheid.

Als je gaat leven vanuit dankbaarheid, dan zul je al snel merken dat je ook gaat leven vanuit acceptatie. Het kunnen accepteren van je eigen beperkingen (en die van anderen) maakt dat je al minder eisen aan jezelf gaat stellen.

Zonder al die eisen komt er eindelijk ruimte voor een andere kijk op het leven: wat mag ik bijdragen? Hoe mag ik er zijn? Verbinding zoeken met de natuur, het accepteren van wie je bent en compassie voelen voor jezelf maakt uiteindelijk dat je ook meer compassie hebt voor de mensen om je heen.

20181130_155240

Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Waddenzee schilderen met de nat-in-nat techniek…een uitleg van het creatief proces

20180904_080701
Fotografie: Natascha Deijmann

Wonen aan de waddenzee heeft als voordeel dat ik iedere dag weer een andere zintuiglijke ervaring heb…soms verschilt het zelfs per dagdeel. Mijn voorkeur gaat uit naar de vroege ochtend en s’avonds…als iedereen aan het eten is. Wolken wisselen elkaar af maar het gaat mij vooral om de kleuren. Intense kleuren, pasteltinten, nevel, regen, wind…het maakt mij allemaal niet uit.

In bovenstaand schilderij heb ik, in mijn eigen beeldtaal, willen laten zien hoe het soms kan stormen terwijl er ook een zonsondergang is. In dit schilderij van 1.15 x 75 cm heb ik gewerkt met textiel, lijm, gesso, pastelkrijt en verschillende kleuren acrylverf. Ik heb het nog geen titel gegeven.

20180903_182233
Fotografie: Natascha Deijmann

Dit schilderij van 1.20 x 70 cm is gemaakt met papier, lijm en acrylverf. Ik had het doek via de groothandel besteld en werkte voor het eerst op een doek dat al geprepareerd was met gesso…dat was even wennen.

Een impressie van het creatief proces:

Het papier bedekt 1/3 dan het schilderij en heb ik op het doek geplakt met houtlijm. Nadat het droog was, ben ik erover gegaan met de eerste kleur blauw en extra gesso. Het deel waar geen papier op zat, heb ik geschilderd met de rest van de verf. Daarna ben ik gaan werken in een techniek die ik ‘nat-in-nat’ noem. Geen idee of dat een bestaande techniek is maar ik doe het zo. Ik meng acrylverf met water en breng het lekker nat aan op het doek. Het water druppelt naar beneden en zo kan ik telkens door gaan maar met de kleuren die ik kies.

20180903_092607
Fotografie: Natascha Deijmann

Soms droog ik druppels met een doek of keukenpapier. Soms veeg ik ze weg met een droge kwast en andere keren spuit ik er met de, plantenspuit, nog extra water op om de verf dunner te maken. Dat doe ik gewoon op gevoel.

Tussendoor laat ik het schilderij drogen want anders wordt het papier te nat.

Ik heb geleerd dat ik het schilderij van een afstand moet bekijken. Anders ga ik helemaal op in de details en zie ik geen diepte meer. Het helpt mij om er foto’s van te maken (soms in zwart/wit) om te zien hoe de licht/donker verhouding is. Dat maakt me eigenlijk niet uit maar het helpt me wel om mijn schilderij goed ‘te zien’. Omdat mijn waarneming gefragmenteerd is, ‘zie’ ik het schilderij niet altijd goed en heb ik dus die trucjes nodig.

Op een gegeven moment besluit ik dat het goed is…ik laat het schilderij drogen en kijk er een dagje naar. Meestal besluit ik dan dat het klaar is. Soms bevalt het me niet en begin ik gewoon opnieuw op de lagen die er al zijn. Het gaat mij om het plezier dat ik heb tijdens het werken en het proces waarin ik zit…dat is veel belangrijker dan dat ‘mijn’ zee lijkt op de echte waddenzee.

20180903_092759
Fotografie: Natascha Deijmann

( Er zit een vintage knop op mijn nieuwe smartphone…zo leuk!)

Bedankt voor het lezen!

Shalom, Natascha

Creativiteit is geen 9 tot 5 mentaliteit maar een manier van leven voor kunstenaars…

20180312_141748
Fotografie: Natascha Deijmann

Ik hoorde laatst van een jonge student die Creativiteit onderzocht. Dat leek me een leuk en populair onderzoeksonderwerp maar het riep wel de vraag bij me op: Hoe meetbaar is creativiteit? En is creativiteit een eigenschap, een gave of een vaardigheid?

Creativiteit is, in mijn opinie, een manier van leven…een manier van in het leven staan. Een manier van zijn….


IMG_5120
Fotografie: Natascha Deijmann

Ik vraag me tegenwoordig ook af of je creativiteit kunt ‘aanleren’. Kun je jonge mensen in het onderwijs leren om creatief te denken? Om creatief te ZIJN? En hoe weten wij dan dat diegene creatief is?

Een aantal definities:

Zelf leef ik vanuit een autistische perceptie op de wereld om mij heen. Mijn zintuiglijke ervaringen en fragmentarische waarneming maken mijn omgeving soms tot een wonderlijke wereld die mij enorm prikkelt en soms overprikkeld. Daarnaast zie ik mijn omgeving door een soort telelens of vergrootglas waardoor er details naar voren komen die mij fascineren en inspireren.

De vaardigheid om te schilderen, collages te maken en met gemengde technieken aan de gang te gaan pas ik sinds 3 jaar toe. Daarvoor gebruikte ik mijn creativiteit alleen maar om gedichten te maken. De vele woorden in mijn hoofd vonden op deze manier een weg naar buiten.

Ik maakte wel foto’s maar deed er niets mee totdat ik een uitweg vond door het schilderen. Kunst maken werd voor mij een essentieel onderdeel van mijn leven omdat ik ( eindelijk) een manier had gevonden om mijn beleving te verwerken. Sindsdien ervaar ik een rust in mijn leven die ik niet meer kwijt wil raken.

Creativiteit is dan ook geen 9 tot 5 mentaliteit maar iets wat in je zit en wat er uit wil komen….Het kan muziek zijn of dans, toneel, handwerken, houtbewerking, glas schilderen, verhalen schrijven…het maakt niet uit. Ik denk dat we creativiteit nodig hebben om ons dagelijkse leven te kunnen verwerken op een scheppende manier.

20180208_110135
Fotografie: Natascha Deijmann

Het valt me echter op hoeveel mensen zichzelf verklaren tot niet creatief. ‘O, ik ben niet zo creatief, hoor!’ of  ‘Ja, ik kom niet op dat soort dingen zoals jij….’

En als ze me dan wel laten zien wat voor ‘creatieve’ dingen ze gemaakt hebben op de keramiekcursus of haakcursus dan zie ik helaas dat er geen individualiteit zit in het werk dat ze gemaakt hebben. Zij hebben hun creatie gemaakt op zo’n manier dat men niet bang hoeft te zijn om te falen, kritiek te krijgen of op te vallen. Ze hebben zich geconformeerd aan de docent of groep waarin ze zich bevonden.

Is het beheersen van een techniek hetzelfde als creativiteit?

20171126_154651
Fotografie: Natascha Deijmann

In onderstaande video wordt gezegd: Creativiteit is niet het product dat je maakt maar de manier waarop je het leven ziet….

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha

Abstracte patronen schilderen geeft rust…

20180312_141918
Fotografie: Natascha Deijmann

Het maken van patronen tijdens het maken van mijn kunst geeft me een enorm gevoel van rust.

Het patroon maken is een intense innerlijke behoefte die ik voel vanuit mijn autisme: waarom dat zo is weet ik niet. Andere autisten genieten van de patronen in algoritmes, wiskunde of muziek. Of in het observeren van vliegtuigen, treinen of dieren. Het komt vanuit mijn brein en het voelt essentieel: ik kan er niet aan ontsnappen. Dat wil ik ook niet.

20180312_141851
Fotografie: Natascha Deijmann

De patronen ontstaan vanzelf:

  • patronen in kleur
  • patronen in vorm
  • patronen in materiaal gebruik
  • patronen in techniek
  • patronen in structuur ( tactiel: hoe voelt het aan?)

Ontstaan deze patronen vanuit mijn creativiteit of worden ze gevoed door mijn fragmentarische waarneming? Wil ik orde scheppen in alle beelden die ik zie op een dag? Of uiting geven aan alle emoties die ik doorleef?

20180312_141846
Fotografie: Natascha Deijmann

Ik maak kunst vanuit een levensbehoefte: ik heb het nodig om de wereld aan te kunnen en mijn dagelijkse leven te kunnen verwerken zonder meltdowns te hebben.

Toen ik nog geen kunst maakte ( tot 2 jaar geleden), huilde ik eigenlijk iedere dag. Huilen was mijn uiting van een meltdown…totale overprikkeling door het dagelijkse leven van werken in onregelmatige diensten in de zorg en het moeten reizen met de trein. Ik was zeer ongelukkig maar wist niet waarom. Nadat was vastgesteld dat ik autist ben ging ik steeds meer leven vanuit mijn eigen behoefte en lukte het om meer mezelf te zijn i.p.v. de aangepaste versie.

20180312_141833
Fotografie: Natascha Deijmann

Patronen maken is een behoefte waar ik, vanuit mijn autisme, aan toe wil geven. In de foto’s die ik maak, in de verhalen die ik schrijf en de gedichten die ontstaan maar vooral in de kunst die ik maak.

20180312_141840
Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha

Ontmaskeren…je kunt pas worden wie je bent, als je weet wie je bent

20171127_104600
Fotografie: Natascha Deijmann

Ik las met veel interesse het artikel van Sonia Boue waarin zij  schrijft over haar manier om alle maskers die zij droeg (voordat zij wist dat ze autistisch was) af te leggen. Sonia is ook een kunstenaar die blogt op haar website The Other Side.

Ook ik ben me bewust geworden van alle manieren waarop ik al vanaf mijn kindertijd heb geprobeerd om mee te doen, erbij te mogen horen en om niet al te afwijkend over te komen bij anderen. Dat heb ik geleerd in het traject wat ik de laatste jaren heb gelopen en wat nu afgerond is.

  • Ik imiteerde andere meisjes maar had geen idee waarom ze deden wat ze deden: als iedereen aan het giechelen was, deed ik dat ook. Als iedereen aan het dwepen was met John Travolta dan deed ik dat ook. Maar ik wist niet waarom en daarom voelde ik me toch erg onzeker.
  • Ik vluchtte weg in mijn eigen fantasiewereld en speelde veel buiten. Buiten was ik meestal een detective of een bioloog. Andere keren was ik een tovenaar of een moeder. Spelen dat ik iemand anders was gaf me een veilig gevoel want op TV had ik gezien hoe het moest en wat de regels waren.
  • In mijn puberteit werd ik New Wave...dan wist ik tenminste van welke muziek ik moest houden, wat voor kleding ik moest dragen en dat ik mijn haar moest touperen. Ik probeerde op Robert Smith van The Cure te lijken maar dat werd door de volwassenen om me heen niet echt gewaardeerd.

Ook toen ik volwassen was bleef ik gewoon met dit gedrag doorgaan: als mijn collega’s mopperden, dan mopperde ik mee. Als mensen zich boos maakten om iets dan deed ik ze na. Of als iemand iets van me verwachtte waarvan ik niet wist hoe het moest dan ging ik uitgebreid googelen…hoe gedraag je je op een gezamenlijk dagje winkelen? Hoe overleef ik een teambuilding zonder blunders te maken?

Wat doe je wel? Wat doe je niet? Hoe zorg ik ervoor dat ik niet ‘anders’ ben?

20171027_121108
Fotografie: Natascha Deijmann

Op het internet vond ik wat links die misschien interessant zijn voor mensen die er meer van willen weten:

20171027_100852
Fotografie: Natascha Deijmann

Tijdens mijn huwelijk probeerde ik de rol van echtgenote, schoondochter, schoonzus, buurvrouw en kerklid in te vullen door veel informatie te zoeken bij andere vrouwen. Ook had ik wel mijn grote inspirators zoals Oprah. Maar ik viel vaak door de mand…ik deed wat ik dacht dat moest maar voelde altijd dat het niet klopte. Waarom voelde ik me zo anders dan de vrouwen om me heen? Waarom voelde ik me zo eenzaam terwijl er steeds veel mensen om me heen waren?

Het leverde een enorme stress op met als gevolg dat ik 8 burn-outs heb gehad.

20171127_104605
Fotografie: Natascha Deijmann

Om erachter te komen welke maskers ik droeg en hoe ik mijn autistische gedrag camoufleerde moest ik eerst accepteren wie ik ben: ik ben autist. Pas daarna kon ik letterlijk in beeld gaan brengen wat er allemaal aan gaven/talenten/beperkingen en mogelijkheden in mij verstopt zat.

Ik moest leren dat ik door mijn fragmentarische waarneming en voorkeur voor details op een andere manier door het leven ga…ook mijn sensorische overgevoeligheid en mijn weerstand tegen onbekende situaties maakt mijn leven anders…niet minder.

Ik moest erkennen dat ik een slimme meid ben maar het schoolsysteem niet aankan vanwege mijn onvermogen op het gebied van organisatie en planning. Ik moest dromen over studeren laten gaan…


Ook moest ik accepteren dat ik mijn eigen emoties/ de emoties van anderen heel vaak niet herken door een gebrekkige Theory of Mind. Dit maakt samen-zijn met anderen vaak spannend voor me…

Ontmaskeren is een leerproces wat heel mooi is…de echte jij komt naar buiten en mag zijn/haar stem laten horen!

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha