Eenmaal kunstenaar, altijd kunstenaar?…omgaan met twijfels en ontmoediging

Fotografie: Natascha Deijmann

De winter is een goede periode voor zelfreflectie. Een tijd om na te denken over datgene wat ik, als kunstenaar, gezaaid heb en de vruchten die dat gegeven heeft. Ik stel mezelf vragen:

Wat heb ik tot nu toe gedaan en hoe voelde ik me daarbij?

Is het zinvol geweest om al die tijd en energie erin te steken?

Heeft datgene wat ik gedaan heb vruchten afgeworpen?

Ga ik zo door of ga ik het anders aanpakken?

Het is misschien herkenbaar voor andere kunstenaars maar ik heb gemerkt dat ik soms ontmoedigd raak door de huidige tijdgeest waarin er niet veel waardering meer lijkt te zijn voor kunst. En dan bedoel ik alle kunst die gemaakt is door mensen, niet door een computer of commercieel bedrijf voor wooninterieur…nee, ‘echte’ kunst.

Ik klaag niet maar het valt me iedere dag weer op dat veel mensen niet geïnteresseerd lijken te zijn in handgemaakte, authentieke en originele kunst. En dat vind ik echt jammer.

Fotografie: Natascha Deijmann

Ontmoediging en twijfels

Op de momenten dat ik me ontmoedigd voel, ga ik aan de slag met mijn kwasten en verf en schilder ik het van me af. Want ik ben nu eenmaal een kunstenaar en dit is de manier waarop ik met lastige emoties omga. Ik zoek de vormen en symbolen en ik kies de kleuren en structuren die mijn twijfels uitbeelden. Maar ik ga ook terug in de tijd door me verbonden te voelen met andere kunstenaars die dezelfde tegenstrijdige emoties hadden…uiteindelijk kom ik dan weer tot de conclusie:

Ik ben een kunstenaar. Dit is wie ik wil zijn. Dit is wat ik wil doen…

In deze periode van zelfreflectie onderzoek ik de aard van mijn twijfels en ontdek ik wat me dwars zit. In deze tijdgeest worden er van kunstenaars zoveel meer vaardigheden verwacht dan alleen het maken van je kunst:

Je moet jezelf (online) kunnen profileren, marketen, branden, promoten…

Je moet jezelf kunnen pitchen, verkopen, een fanbase opbouwen en volgers en likes scoren via social media…

Je moet jezelf in de kijker kunnen zetten, herkenbaar zijn voor anderen, een duidelijke eigen stijl hebben en kunst maken die mee kan rennen met de modetrends…

Fotografie: Natascha Deijmann

Het aanleren van deze vaardigheden is geen keuze die voor iedereen te maken is.

Als je, zoals ik, een kunstenaar met beperkingen bent dan zijn sommige vaardigheden geen optie…je doet dan wat je kan en probeert te accepteren wat je niet kunt doen. Dat proces van aanvaarden gaat soms gepaard met veel twijfels….is het nog zinvol wat ik doe? Wil ik dit nog?

Als kunstenaar met beperkingen heb ik vooral geleerd om door te zetten. Te volharden in datgene waarin ik geloof. Iedere dag weer doorzetten, ondanks pijn en moeite, aan het werk gaan met de doelen die ik mezelf gesteld heb. Ik mag twijfelen, ik mag ontmoedigd raken maar dat betekent niet dat ik stop met kunst maken.

Jozua 1: 9

‘ Ik gebied je dus: wees vastberaden en standvastig, laat je door niets weerhouden of ontmoedigen, want waar je ook gaat, de Heer, je God, staat je bij.’

Kunst maken vanuit je hart

Ze zeggen wel eens dat je jezelf pas een schrijver mag noemen als je een boek gepubliceerd en verkocht hebt maar dat vind ik onzin. Of je nu schrijft, schilderijen maakt of op een andere manier kunst maakt…je mag jezelf een kunstenaar noemen. Het is namelijk geen eretitel die andere mensen je moeten geven; het geeft aan wie je bent en/of wil zijn in je hart.

Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Outsider in de kunstwereld…laat zien wie je bent!

20180503_194026
Fotografie: Natascha Deijmann

Regelmatig scan ik het internet af op nieuws in de Nederlandse Outsider Art wereld en verbaas me iedere keer weer dat dit nieuws er dan gewoon niet is.

Het gebrek aan belangstelling van de reguliere kunstwereld voor de bijzondere kunst van outsiders blijft me fascineren….is die kunstacademie nu echt zo belangrijk?

Moeten creativiteit/ beeldend vermogen/ techniekkennis en materiaalgebruik nu echt aangeleerd en gevormd worden?

Wat ik wel kan begrijpen is dat als kunstenaars de kunstacademie doen, ze dan een netwerk in de reguliere kunstwereld opbouwen en de ‘regels’ leren voor het aanvragen van subsidies e.d. die gegeven worden om cultuur aan te moedigen. Er worden handige vriendschappen aangegaan. Ook kunnen ze een naam opbouwen door het meedoen met competitieve wedstrijden waarbij ze grote prijzen kunnen winnen.

Win/win voor de ‘echte’ kunstenaar….toch?

20171128_120725
Fotografie: Natascha Deijmann

Binnen Nederland kom ik telkens weer die beperkende visie op Outsider Art tegen van kunstenaars met een verstandelijke beperking die, als nuttige dagbesteding, schilderijen aan het maken zijn. Of die eenzame, geïsoleerde chronische psychiatrische patiënt die verwarde kunst maakt…klopt dit nu echt?

Toch worden deze schilderijen door de zorginstellingen de markt opgedaan en (soms) verkocht tegen hoge prijzen. Krijgen de kunstenaars dit geld zelf gestort op de bankrekening die ze (misschien) hebben?

Een andere visie die ik tegenkom is dat autistische kunstenaars op een bepaalde manier kunst zouden maken, in isolement, niet communicerend en alleen datgene waardoor ze geobsedeerd zijn (of gepreoccupeerd om het wat liever te zeggen).

Is dat echt zo? Of wordt de autistische kunstenaar hier weer eens stereotype neergezet?

20180311_172234
Fotografie: Natascha Deijmann

Omdat mensen toch graag willen weten in welk ‘hokje’ ik zit kies ik er bewust voor om mezelf binnen de ( internationale) Outsider Art wereld te plaatsen met de kunst die ik maak omdat ik niet voldoe aan de eisen van de reguliere kunstwereld. 

Dat wil ik ook niet omdat ik namelijk mijn eigen kunst wil blijven maken en geen commerciële of trendgevoelige kunst. Kunst die iedereen mooi vindt of kan herkennen. Ik identificeer me meer met kunstenaars zoals Ai Weiwei, een Chinese kunstenaar die met zijn kunst ook politiek activist is.

Of Banksy die met humor en ironie een statement maakt.

Kunst (Art) + actie voeren = Artivist

Outsider in de kunstwereld…laat zien wie je bent!

Ik wil hierbij dan ook iedere kunstenaar die zich een ‘Outsider’ voelt oproepen om zich te laten zien op het internet door een eigen website of blog te maken, foto’s van je werk te publiceren op social media, video’s te maken en op You Tube of Vimeo te zetten…alles wat je maar kan verzinnen om te laten zien dat Outsider Kunst ook kunst is!

Vertel je verhaal door te schilderen, tekenen, muziek te maken, te dansen, te knippen, plakken, fotograferen, gedichten te maken…door keramiek, houtbewerking, metaalbewerking, door collages te maken, verhalen te schrijven, cartoons, film en video…het maakt niet uit. Laat zien wie je bent….en laat je niet meer buitensluiten.

20180330_105745
Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha

De openheid & kwetsbaarheid van de Outsider Art…

20170901_113210
Fotografie: Natascha Deijmann

Als kunstenaar probeer ik met openheid en kwetsbaarheid te laten zien wat mij ertoe aanzet om de kunst te maken die ik in me heb. Ik probeer te verwoorden en te verbeelden wat er in mij zit aan creatieve ideeën, emoties en opvattingen. Ik ontwikkel mijn eigen beeldtaal en hou daarin geen rekening met de Kijker: vindt de Kijker het wel of niet mooi? Vindt de Kijker het wel of niet interessant? Wil de Kijker het wel of niet kopen? Snapt de Kijker mijn kunst?

20170901_113226
Fotografie: Natascha Deijmann

Vanuit mijn autistische perceptie op het leven sta ik toch al vaak ‘alleen’ in hoe ik de wereld om ons heen ervaar. Mijn zintuiglijke waarneming, mijn sensorische gevoeligheid, de manier waarop ik denk en doe…ik heb geen andere mogelijkheid dan het maken van kunst vanuit mezelf en te willen laten zien hoe het voor mij is….

Dit is de reden dat ik me thuis voel binnen de ‘Outsider Art’ (of Raw Art/ Art Brut)

Daarom is het voor mij essentieel dat mijn leerproces ook vanuit mijn eigen interesse, fieps en motivatie komt. Het zelfstudie-traject heeft veel meer waarde voor mij dan een reguliere kunstacademie…ik mag leren wat ik wil en hoe ik het wil zonder daarbij te hoeven ‘presteren’ voor de buitenwereld.

Ik mag zijn wie ik ben in mijn eigen kunstwereld.

20170901_113231
Fotografie: Natascha Deijmann

Ik kwam op de website van Kunstbus.nl een boeiende definitie van Outsider Art tegen:

Onder Outsider Art of Spontane Kunst gaat een waaier aan kunstuitingen schuil: intuïtieve kunst, visionaire kunst, hedendaagse volkskunst en kunst van mediums. Daaruit volgt, dat ook de beoefenaren van Outsider Art een zeer diverse achtergrond hebben. Van psychiatrische patiënten, mediums (die ‘het licht’ hebben gezien), en mensen die het syndroom van down hebben, tot mensen die tegendraadse kunst maken.

Outsider Art wordt in tegenstelling tot de gevestigde kunst niet gekenmerkt door stilistische of historische tendensen en stromingen. Outsider Art onderscheidt zich van officiële kunst, door het feit dat het onzichtbaar is in de officiële kunststructuur en –cultuur. In tegenstelling tot officiële kunst ligt bij Outsider Art het accent meer op de persoon, wordt het via andere kanalen verworven, en is het (doorgaans) niet onder te brengen in een theoretische stroming.

Outsider Art is, in tegenstelling tot officiële kunst, niet op zichzelf gericht, waardoor het potentieel een groter publieksbereik heeft dan officiële kunst. Outsider kunstenaars – in tegenstelling tot officiële kunstenaars, die ‘vertogen houden over hun kunst‘ – zijn zeer open in hun werkwijze en hun motivatie, met het risico dat ze door ‘mainstream’ kunstenaars belachelijk worden gemaakt. Deze openheid en kwetsbaarheid wordt door het publiek gewaardeerd, wat tot uiting komt in de toenemende belangstelling van Outsider Art.

Dit is de link naar de website:

Ik zie dezelfde openheid & kwetsbaarheid ook bij mijn mede-Outsider kunstenaars…het durven laten zien van je innerlijke wereld met de motivatie om, uiteindelijk, een vorm van verbinding te kunnen maken met de Ander.

Neem eens een kijkje op mijn Outsider Art bord op Pinterest….

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha