Kunst vanuit trauma…leren om weer in verbinding te komen met jezelf

Contact maken met kunst

Door de gevolgen van trauma kunnen mensen ‘op slot ‘gaan. Voor sommige mensen is het maken van kunst een essentieel middel om in verbinding te kunnen komen met datgene wat in hen verborgen is maar ook met hun sociale omgeving.

Ze zeggen wel eens “woorden schieten tekort..” en bij trauma kan dit heel beperkend werken.

Hoe breng ik de emoties die ik heb onder woorden?

Hoe kan ik de ander duidelijk maken wat er met mij aan de hand is?

Hoe kan ik zelf begrijpen wat er, binnen in mij, gewond is geraakt?

Kunst is natuurlijk leuk om naar te kijken maar is veel meer dan entertainment. Het is een wereld vol materialen, beelden, symbolen, klanken en kleuren die mensen kunnen helpen om zich weer te verbinden. Om weer een stukje vertrouwen te vinden, diep in zichzelf, om te durven delen wat er gebeurt is, wat er gebroken is en waar ze nu zijn op hun levensreis.

De kunstenaar is een mens die zich kwetsbaar op durft te stellen…in de openheid de levensvragen deelt, het zoeken naar de zin van de dingen en de gebrokenheid van de wereld communiceert in beelden, vormen, taal of muziek. De ander herkent zichzelf soms in dit verhaal en kan zodoende verbinding voelen met de kunstenaar. Het kan de ander aanzetten tot het onderzoeken van zijn/ haar eigen trauma, er zorg voor zoeken of ook het pad van de kunst te gaan bewandelen.

Mensen die moeten leven met een gebroken lichaam of een gebroken geest kunnen soms een weg uit de levenspijn vinden door het maken van kunst. Het schilderen, het schrijven, het maken van muziek kan helend zijn en hoeft niet perse begrepen te worden door de ander. Het enige wat deze kunstenaar nodig heeft is aanvaarding van de ander:

Accepteer wie ik nu ben en laat los wie ik had kunnen zijn…of wie ik, in jouw ogen, zou moeten zijn

Vaak zijn de gevolgen van trauma blijvend…er is iets gebroken in de ziel van de mens die ernstig lijden heeft meegemaakt. Dat kleine deeltje kan niet meer functioneren zoals voorheen. Er is iets veranderd en dat kan zorgen voor meer authenticiteit.

Ik ben mens, in al mijn gebrokenheid, vol emoties, gedachten, ideeën, hoop en verlangens.

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Levenskunstenaar…lessen uit de Outsider Art

Een levenskunstenaar is iemand die nadenkt over het leven en over zichzelf op een eerlijke en open manier. Iemand die durft te kiezen voor een eigen manier van leven.

Althans, dit is hoe ik het ben gaan zien en waarin ik mezelf kan vinden. Want om een levenskunstenaar te kunnen worden, is er eerst een bewustwordingsproces nodig waarin ik mezelf ging afvragen:

Wie ben ik nu eigenlijk echt?

…zonder masker, zonder anderen te pleasen, zonder bang te zijn voor wat anderen van me vinden, zonder het ideaalbeeld waaraan ik moet voldoen van mezelf of van anderen, wie ben ik als niemand me ziet en ik helemaal alleen ben?

Als kunstenaar trek ik de vergelijking met het maken van een schilderij. Ik kijk naar het witte canvasdoek en vraag me af wat ik erop ga schilderen…komt het vanuit mezelf of ga ik een andere kunstenaar kopiëren? Zoek ik een interessante foto op die ik ga naschilderen of komen de ideeën helemaal vanuit mijn eigen fantasie? Vanuit mijn eigen levenservaring of mijn persoonlijke observaties?

Om erachter te komen wie ik echt ben, zal ik de ballast van me af moeten gooien en mezelf gaan zien als een leeg canvasdoek. Op een eerlijke manier naar mezelf kijken en beamen: ja, dit is wie ik nu echt ben…

Ik mag zorg vragen voor de pijn en het verdriet dat in mij zit. Ik mag compassie voor mezelf voelen zonder terug te vallen in zelfmedelijden.

Ik mag ook gaan nadenken over de fouten die ik, iedere dag, weer maak. Zijn het simpelweg gewoontes die mij vasthouden of zit ik ergens anders in/aan vast?

Ik mag ook gaan opruimen…in mijzelf, in mijn huis, in mijn werk en in mijn relaties. Dat wat niet (meer) goed is voor mij kan opgeruimd worden zodat er weer ruimte komt voor andere dingen.

Zo verander ik mezelf omdat ik, de rugzak die ik meedraag op mijn levensreis, wat lichter maak.

Zelfportret

Als kunstenaar zoek ik de materialen uit waarmee ik mijn schilderij ga schilderen. Ik zoek de kleuren uit die bij mij passen (ook al is het niet wat anderen mooi vinden) en ik ga nadenken over het beeld dat ik ga maken. Na het denken ga ik aan de slag maar beloof mezelf dat dit schilderij voor mij belangrijk is….het is een reflectie van mezelf. Het is hoe ik mezelf zie.

Ik denk na over alles waar ik goed in ben en alles wat een uitdaging voor me is. Ik mag besluiten om me niet meer in te zetten voor de dingen die me moeizaam afgaan…ik kan besluiten om me voortaan te focussen op de dingen waar ik goed in ben.

Ik kijk naar de wereld om me heen, de samenleving waarin ik leef. Ik vraag me af:

Wat voor invloed heeft mijn omgeving op mij?

…in hoeverre voel ik me nog vrij om de dingen te doen die ik wil, voel ik me nog vrij om een keertje niet te reageren op berichtjes van anderen, voel ik me vrij om een tijdje stil te mogen zijn…in hoeverre wordt ik geleefd door anderen, bepalen anderen mijn dag, bepalen anderen wat ik wel of niet kan doen…in hoeverre kan ik nog mezelf zijn?

Op het canvasdoek beginnen de vormen duidelijker te worden en er ontstaat een beeld dat ik herken: ja, zo zie ik mezelf op dit moment.

Bij sommige zal er een chaotisch beeld ontstaan, vol kleuren en beweging. Bij anderen zal het misschien zwart-wit zijn met duidelijke kaders. Ook zullen er mensen zijn die het beeld perfect proberen te maken…het moet immers wel ‘echt’ lijken?

Het is belangrijk om te beseffen dat dit beeld vluchtig is…dit is wie ik nu ben. Over een jaar zal het zelfbeeld weer anders zijn.

Hoe wordt ik een levenskunstenaar?

  • Bepaal je eigen visie op wat levenskunst is…
  • Zoek de stilte op en ga eens nadenken over jezelf zonder jezelf te veroordelen: wie ben ik nu eigenlijk echt?
  • Voel compassie voor de pijn en verdriet die je met je meedraagt. Vraag jezelf af of je hier een stukje zorg voor mag zoeken.
  • Onderzoek hoeveel energie je geeft aan datgene wat je moeizaam afgaat en in hoeverre je jouw talenten ontwikkeld.
  • Ga eens nadenken over wat opgeruimd moet worden zodat er weer meer levens-ruimte ontstaat.
  • Zet eens op een rijtje in hoeverre je omgeving ( relaties, werk, samenleving) jouw leven beïnvloed en op welke manier dit gebeurt. In hoeverre wordt je in je vrijheid beperkt? Als jij je vrijer zou voelen; wat zou je dan willen doen?

Een levenskunstenaar is iemand die nadenkt over het leven en over zichzelf op een eerlijke en open manier. Iemand die durft te kiezen voor een eigen manier van leven.

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Creatief proces…5 kunstenaars geven een kijkje in hun wereld

Iedere kunstenaar heeft zijn/ haar eigen manier van leven en werken. Het is een heel persoonlijk proces om van niets naar een kunstproject te gaan. En daarna volgt er nog de volgende stap…dat wat je hebt gemaakt laten zien aan anderen.

Creatief proces

Om kunst te maken vindt er een creatief proces plaats en dat is ook een individueel gebeuren. Kunstenaars kunnen hun creatief proces delen met anderen maar die ander kan het niet imiteren of misschien zelfs leren…geïnteresseerden kunnen alleen zelf een poging wagen en, door heel veel te oefenen, ten slotte hun eigen creatief proces ontwikkelen.

Mijn ervaring met het creatief proces is dat het een mix is van zintuiglijke ervaring ( kijken, voelen, horen), van bedenken, gebruik maken van je intuïtie maar ook van het durven experimenteren met materialen.

In mijn creatief proces ben ik niet bang om te ‘mislukken’ omdat ik mezelf niet veroordeel maar aanmoedig. Pas door eindeloos oefenen en uitproberen vind je langzaam jouw eigen stem en heb je dat stemmetje in je hoofd (dat alsmaar nare dingen zegt) bestreden.

Met jouw eigen stem communiceer je, in jouw eigen visuele taal, met jezelf en met de mensen die jouw kunst mogen zien.

Het kan heel inspirerend zijn om te zien hoe andere kunstenaars leven en werken waarbij sommigen een poging doen hun creatief proces te verwoorden. Daarom wil ik graag een paar video’s delen die ik zelf inspirerend vond. De video’s zijn Engelstalig.

In deze video verteld Clara Berta over de manier waarop kunst haar geholpen heeft in een periode van rouw.

In deze video laat John zijn bijzondere manier van werken zien en de emoties die hij hierin ervaart.

In deze video laat Amy zien hoe het maken van een Art Journal een hulpmiddel kan zijn voor zelfexpressie en creatieve zelfzorg.

In deze video laat de kunstenares zien hoe ze werkt op een hele stille, rustige en langzame manier…

In deze video verteld Jennifer haar verhaal over de manier waarop kunst haar geholpen heeft om te gaan met zintuiglijke overbelasting (sensory overload) en verslaving.

Kunst als visuele taal

De laatste jaren heb ik geleerd om vanuit intuïtie, mijn eigen interesses (= fieps) en met gebruik van mijn zintuigen te fotograferen en schilderen.

Langzaam ontstaat er een visuele taal die mijn reis door het leven documenteert en die ik deel via deze blog.

Niet omdat mijn persoonlijke reis nu zo interessant is voor anderen maar juist met de intentie anderen ook te inspireren om het maken van kunst te gebruiken als gereedschap voor de eigen levensreis…

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Outsider Art…kunst maken vanuit je hart

De winter is een goede periode voor zelfreflectie. Een tijd om na te denken over datgene wat ik, als kunstenaar, gezaaid heb en de vruchten die dat gegeven heeft.

Ontmoediging en twijfels

Op de momenten dat ik me ontmoedigd voel, ga ik aan de slag met mijn kwasten en verf en schilder ik het van me af. Want ik ben nu eenmaal een kunstenaar en dit is de manier waarop ik met lastige emoties omga. Ik zoek de vormen en symbolen en ik kies de kleuren en structuren die mijn twijfels uitbeelden. Maar ik ga ook terug in de tijd door me verbonden te voelen met andere kunstenaars die dezelfde tegenstrijdige emoties hadden…uiteindelijk kom ik dan weer tot de conclusie:

Ik ben een kunstenaar. Dit is wie ik wil zijn. Dit is wat ik wil doen…

In deze periode van zelfreflectie onderzoek ik de aard van mijn twijfels en ontdek ik wat me dwars zit. In deze tijdgeest worden er van kunstenaars zoveel meer vaardigheden verwacht dan alleen het maken van je kunst:

Je moet jezelf (online) kunnen profileren, marketen, branden, promoten…

Je moet jezelf kunnen pitchen, verkopen, een fanbase opbouwen en volgers en likes scoren via social media…

Je moet jezelf in de kijker kunnen zetten, herkenbaar zijn voor anderen, een duidelijke eigen stijl hebben en kunst maken die mee kan rennen met de modetrends…

Het aanleren van deze vaardigheden is geen keuze die voor iedereen te maken is.

Als je, zoals ik, een kunstenaar met autisme bent dan zijn sommige vaardigheden geen optie…je doet dan wat je kan en probeert te accepteren wat je niet kunt doen. Dat proces van aanvaarden gaat soms gepaard met veel twijfels….is het nog zinvol wat ik doe? Wil ik dit nog?

Als kunstenaar met autisme heb ik vooral geleerd om door te zetten. Te volharden in datgene waarin ik geloof. Iedere dag weer doorzetten, ondanks pijn en moeite, aan het werk gaan met de doelen die ik mezelf gesteld heb. Ik mag twijfelen, ik mag ontmoedigd raken maar dat betekent niet dat ik stop met kunst maken.

Kunst maken vanuit je hart

Ze zeggen wel eens dat je jezelf pas een schrijver mag noemen als je een boek gepubliceerd en verkocht hebt maar dat vind ik onzin. Of je nu schrijft, schilderijen maakt of op een andere manier kunst maakt…je mag jezelf een kunstenaar noemen. Het is namelijk geen eretitel die andere mensen je moeten geven; het geeft aan wie je bent en/of wil zijn in je hart.

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Outsider Art…wegvluchten in kunst

afbeelding van Pinterest ( http://www.montmarte.net)

Een quote kan soms precies verwoorden wat je zelf ook al dacht of voelde maar die iemand anders uitspreekt….

Kunst biedt een toevluchtsoord voor iedereen die bereid is om zowel hun hart als hun ogen te openen…

Als kunstenaar ben ik dagelijks bewust aan het kijken met mijn ogen maar ook met mijn hart. Ik kijk naar de natuur om me heen, de mensen die ik ontmoet en ik kijk ook naar mezelf…waar ben ik op mijn levenspad?

Door te fotograferen, te schilderen en gedachten en gevoelens om te zetten in korte gedichtverhaaltjes creëer ik mijn eigen toevluchtsoord waarin ik helemaal mezelf mag zijn.

In deze veilige binnenwereld voel ik geen spanningen meer van andere mensen. Ik hoef me nergens ‘druk’ om te maken. Het is een manier om tot rust te komen in een wereld die heel chaotisch aanvoelt op dit moment….ik creëer mijn eigen kleine wereldje waar ik mag dromen, wensen en waarin ik een stukje hoop ervaar voor mezelf maar ook voor anderen.

De bereidheid om stil te gaan staan en te gaan kijken komt van binnenuit.

Je kunt namelijk niet ‘zien’ terwijl je in de ratrace zit en voortdurend aan het rondrennen bent.

Je kunt je hart niet openen zonder stil te gaan staan en je bewust te worden van jezelf: je emoties en je gedachten.

Ook stil worden is daarbij zinvol…pas als je zelf stil bent geworden en je zorgt voor stilte om je heen mag je beseffen: hee, waar ben ik nu eigenlijk op mijn levenspad?

Op het moment dat het maken van kunst een toevluchtsoord voor je is geworden, heb je je eigen veilige plek gecreëerd.

Een plaats waar je mag zoeken en onderzoeken maar waar je ook kunt experimenteren met nieuwe dingen. De kunst zelf helpt je om datgene wat in jou zit naar buiten te brengen via beelden, klanken en/of taal. Het is communicatie met jezelf en eventueel ook met anderen…

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha