Kunst & Trauma…leren om weer in verbinding te komen

Kunst & Trauma…leren om weer in verbinding te komen

Contact maken met kunst

Door de gevolgen van trauma kunnen mensen ‘op slot ‘gaan. Voor sommige mensen is het maken van kunst een essentieel middel om in verbinding te kunnen komen met datgene wat in hen verborgen is maar ook met hun sociale omgeving.

Ze zeggen wel eens “woorden schieten tekort..” en bij trauma kan dit heel beperkend werken.

Hoe breng ik de emoties die ik heb onder woorden?

Hoe kan ik de ander duidelijk maken wat er met mij aan de hand is?

Hoe kan ik zelf begrijpen wat er, binnen in mij, gewond is geraakt?

Kunst is natuurlijk leuk om naar te kijken maar is veel meer dan entertainment. Het is een wereld vol materialen, beelden, symbolen, klanken en kleuren die mensen kunnen helpen om zich weer te verbinden. Om weer een stukje vertrouwen te vinden, diep in zichzelf, om te durven delen wat er gebeurt is, wat er gebroken is en waar ze nu zijn op hun levensreis.

De kunstenaar is een mens die zich kwetsbaar op durft te stellen…in de openheid de levensvragen deelt, het zoeken naar de zin van de dingen en de gebrokenheid van de wereld communiceert in beelden, vormen, taal of muziek. De ander herkent zichzelf soms in dit verhaal en kan zodoende verbinding voelen met de kunstenaar. Het kan de ander aanzetten tot het onderzoeken van zijn/ haar eigen trauma, er zorg voor zoeken of ook het pad van de kunst te gaan bewandelen.

Kunst & Trauma…leren om weer in verbinding te komen

Mensen die moeten leven met een gebroken lichaam of een gebroken geest kunnen soms een weg uit de levenspijn vinden door het maken van kunst. Het schilderen, het schrijven, het maken van muziek kan helend zijn en hoeft niet perse begrepen te worden door de ander. Het enige wat deze kunstenaar nodig heeft is aanvaarding van de ander:

Accepteer wie ik nu ben en laat los wie ik had kunnen zijn…of wie ik, in jouw ogen, zou moeten zijn

Vaak zijn de gevolgen van trauma blijvend…er is iets gebroken in de ziel van de mens die ernstig lijden heeft meegemaakt. Dat kleine deeltje kan niet meer functioneren zoals voorheen. Er is iets veranderd en dat kan zorgen voor meer authenticiteit.

Ik ben mens, in al mijn gebrokenheid, vol emoties, gedachten, ideeën, hoop en verlangens.

Kunst & Trauma…leren om weer in verbinding te komen

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Hoe word ik een levenskunstenaar?

Hoe wordt ik een levenskunstenaar?

Een levenskunstenaar is iemand die nadenkt over het leven en over zichzelf op een eerlijke en open manier. Iemand die durft te kiezen voor een eigen manier van leven.

Althans, dit is hoe ik het ben gaan zien en waarin ik mezelf kan vinden. Want om een levenskunstenaar te kunnen worden, is er eerst een bewustwordingsproces nodig waarin ik mezelf ging afvragen:

Wie ben ik nu eigenlijk echt?

…zonder masker, zonder anderen te pleasen, zonder bang te zijn voor wat anderen van me vinden, zonder het ideaalbeeld waaraan ik moet voldoen van mezelf of van anderen, wie ben ik als niemand me ziet en ik helemaal alleen ben?

Als kunstenaar trek ik de vergelijking met het maken van een schilderij. Ik kijk naar het witte canvasdoek en vraag me af wat ik erop ga schilderen…komt het vanuit mezelf of ga ik een andere kunstenaar kopiëren? Zoek ik een interessante foto op die ik ga naschilderen of komen de ideeën helemaal vanuit mijn eigen fantasie? Vanuit mijn eigen levenservaring of mijn persoonlijke observaties?

Om erachter te komen wie ik echt ben, zal ik de ballast van me af moeten gooien en mezelf gaan zien als een leeg canvasdoek. Op een eerlijke manier naar mezelf kijken en beamen: ja, dit is wie ik nu echt ben…

Hoe wordt ik een levenskunstenaar?

Ik mag zorg vragen voor de pijn en het verdriet dat in mij zit. Ik mag compassie voor mezelf voelen zonder terug te vallen in zelfmedelijden.

Ik mag ook gaan nadenken over de fouten die ik, iedere dag, weer maak. Zijn het simpelweg gewoontes die mij vasthouden of zit ik ergens anders in/aan vast?

Ik mag ook gaan opruimen…in mijzelf, in mijn huis, in mijn werk en in mijn relaties. Dat wat niet (meer) goed is voor mij kan opgeruimd worden zodat er weer ruimte komt voor andere dingen.

Zo verander ik mezelf omdat ik, de rugzak die ik meedraag op mijn levensreis, wat lichter maak.

Zelfportret

Als kunstenaar zoek ik de materialen uit waarmee ik mijn schilderij ga schilderen. Ik zoek de kleuren uit die bij mij passen (ook al is het niet wat anderen mooi vinden) en ik ga nadenken over het beeld dat ik ga maken. Na het denken ga ik aan de slag maar beloof mezelf dat dit schilderij voor mij belangrijk is….het is een reflectie van mezelf. Het is hoe ik mezelf zie.

Hoe wordt ik een levenskunstenaar?

Ik denk na over alles waar ik goed in ben en alles wat een uitdaging voor me is. Ik mag besluiten om me niet meer in te zetten voor de dingen die me moeizaam afgaan…ik kan besluiten om me voortaan te focussen op de dingen waar ik goed in ben.

Ik kijk naar de wereld om me heen, de samenleving waarin ik leef. Ik vraag me af:

Wat voor invloed heeft mijn omgeving op mij?

…in hoeverre voel ik me nog vrij om de dingen te doen die ik wil, voel ik me nog vrij om een keertje niet te reageren op berichtjes van anderen, voel ik me vrij om een tijdje stil te mogen zijn…in hoeverre wordt ik geleefd door anderen, bepalen anderen mijn dag, bepalen anderen wat ik wel of niet kan doen…in hoeverre kan ik nog mezelf zijn?

Hoe wordt ik een levenskunstenaar?

Op het canvasdoek beginnen de vormen duidelijker te worden en er ontstaat een beeld dat ik herken: ja, zo zie ik mezelf op dit moment.

Bij sommige zal er een chaotisch beeld ontstaan, vol kleuren en beweging. Bij anderen zal het misschien zwart-wit zijn met duidelijke kaders. Ook zullen er mensen zijn die het beeld perfect proberen te maken…het moet immers wel ‘echt’ lijken?

Het is belangrijk om te beseffen dat dit beeld vluchtig is…dit is wie ik nu ben. Over een jaar zal het zelfbeeld weer anders zijn.

Hoe wordt ik een levenskunstenaar?

  • Bepaal je eigen visie op wat levenskunst is…
  • Zoek de stilte op en ga eens nadenken over jezelf zonder jezelf te veroordelen: wie ben ik nu eigenlijk echt?
  • Voel compassie voor de pijn en verdriet die je met je meedraagt. Vraag jezelf af of je hier een stukje zorg voor mag zoeken.
  • Onderzoek hoeveel energie je geeft aan datgene wat je moeizaam afgaat en in hoeverre je jouw talenten ontwikkeld.
  • Ga eens nadenken over wat opgeruimd moet worden zodat er weer meer levens-ruimte ontstaat.
  • Zet eens op een rijtje in hoeverre je omgeving ( relaties, werk, samenleving) jouw leven beïnvloed en op welke manier dit gebeurt. In hoeverre wordt je in je vrijheid beperkt? Als jij je vrijer zou voelen; wat zou je dan willen doen?
Hoe wordt ik een levenskunstenaar?

Een levenskunstenaar is iemand die nadenkt over het leven en over zichzelf op een eerlijke en open manier. Iemand die durft te kiezen voor een eigen manier van leven.

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Kunstenaar & creatief proces…5 kunstenaars geven een kijkje in hun wereld

Kunstenaar & creatief proces…5 kunstenaars geven een kijkje in hun wereld

Iedere kunstenaar heeft zijn/ haar eigen manier van leven en werken. Het is een heel persoonlijk proces om van niets naar een kunstproject te gaan. En daarna volgt er nog de volgende stap…dat wat je hebt gemaakt laten zien aan anderen.

Creatief proces

Om kunst te maken vindt er een creatief proces plaats en dat is ook een individueel gebeuren. Kunstenaars kunnen hun creatief proces delen met anderen maar die ander kan het niet imiteren of misschien zelfs leren…geïnteresseerden kunnen alleen zelf een poging wagen en, door heel veel te oefenen, ten slotte hun eigen creatief proces ontwikkelen.

Mijn ervaring met het creatief proces is dat het een mix is van zintuiglijke ervaring ( kijken, voelen, horen), van bedenken, gebruik maken van je intuitie maar ook van het durven experimenteren met materialen.

In mijn creatief proces ben ik niet bang om te ‘mislukken’ omdat ik mezelf niet veroordeel maar aanmoedig. Pas door eindeloos oefenen en uitproberen vind je langzaam jouw eigen stem en heb je dat stemmetje in je hoofd (dat alsmaar nare dingen zegt) bestreden.

Met jouw eigen stem communiceer je, in jouw eigen visuele taal, met jezelf en met de mensen die jouw kunst mogen zien.

Het kan heel inspirerend zijn om te zien hoe andere kunstenaars leven en werken waarbij sommigen een poging doen hun creatief proces te verwoorden. Daarom wil ik graag een paar video’s delen die ik zelf inspirerend vond. De video’s zijn Engelstalig.

In deze video verteld Clara Berta over de manier waarop kunst haar geholpen heeft in een periode van rouw.

In deze video laat John zijn bijzondere manier van werken zien en de emoties die hij hierin ervaart.

In deze video laat Amy zien hoe het maken van een Art Journal een hulpmiddel kan zijn voor zelfexpressie en creatieve zelfzorg.

In deze video laat de kunstenares zien hoe ze werkt op een hele stille, rustige en langzame manier…

In deze video verteld Jennifer haar verhaal over de manier waarop kunst haar geholpen heeft om te gaan met zintuiglijke overbelasting (sensory overload) en verslaving.

Kunst als visuele taal

De laatste jaren heb ik geleerd om vanuit intuïtie, mijn eigen interesses (= fieps) en met gebruik van mijn zintuigen te fotograferen en schilderen. Langzaam ontstaat er een visuele taal die mijn reis door het leven documenteert en die ik deel via deze blog.

Niet omdat mijn persoonlijke reis nu zo interessant is voor anderen maar juist met de intentie anderen ook te inspireren om het maken van kunst te gebruiken als gereedschap voor de eigen levensreis…

Kunstenaar & creatief proces…5 kunstenaars geven een kijkje in hun wereld

Bedankt voor je bezoek!

Shalom, Natascha

Proces of product… wat is belangrijker voor jou als kunstenaar?

20180707_095807

Fotografie: Natascha Deijmann

Drie jaar geleden begon ik met schilderen in een schilderles…ik had, afgezien van waterverf op school, geen enkele ervaring. Ik wist helemaal niets van materialen en technieken maar ik had de intense behoefte om iets te doen met de vele emoties die ik innerlijk voelde en waar ik niet goed over kon praten.

Het schilderen voelde goed maar ook bekend…alsof ik ervoor gemaakt was. De afgelopen drie jaar heb ik honderden schilderijen gemaakt, groot en klein, en allemaal geboren uit experiment. Gewoon uitproberen. Emoties omzetten in beeldtaal.

De schilderlessen werden meer een gezellige sociale ochtend dan dat ik meedeed met de oefeningen; ik ging al snel mijn eigen weg. Gelukkig had ik een leraar die dat allemaal leuk en spannend vond!

Ik kwam laatst deze afbeelding tegen op Pinterest:

1507ff49425f93ed37e0800346aa4ae1

Mijn hemel….dit is wel heel duidelijk voor mij want ik haalde hier uit dat ik zeer procesgericht bezig ben met de kunst die ik maak!

Vooral de laatste opmerking raakte me:

‘ het kunstwerk wordt gezien als een reflectie en verlenging van de maker. Het wordt gebruikt als middel tot communicatie’   ( vrij vertaald)

Ik ben geen creatieve therapeut maar ben, door vallen en opstaan, wel een kunstenaar geworden die zich bezig houdt op dit vlak. Niet vanuit de therapeutische kant maar vanuit de kunstkant. Ik zie het dan ook als een stukje ‘creatieve zelfzorg’.

20180707_095819

Fotografie: Natascha Deijmann

Nog steeds heb ik moeite om mijn eigen emoties ( en de emoties van anderen) te herkennen. Erover praten vindt ik ook nog erg lastig maar ik heb er nu wel een uitlaatklep voor gevonden. Ik vindt troost in het maken van kunst. Ik voel me blij met verf aan mijn handen en met alle kleurtjes om me heen. Mijn rouwgevoelens vinden een weg in het persoonlijke symbool van de traan…ook andere symbolen gaan mijn beeldtaal vormen. Tijdens het schilderen voel ik me innerlijk vrij…deze vrijheid is essentieel voor mij om met deze chaotische en lawaaierige wereld te kunnen dealen.

Zodra het schilderij gemaakt is, is het klaar voor mij…dan mag het naar het huis van iemand anders verhuizen. Het proces was belangrijker voor mij dan het product; dat mag ik loslaten.

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha

Intuïtief schilderen…een dialoog met jezelf

20170803_115716
Fotografie: Natascha Deijmann

Er zijn heel veel verschillende soorten kunst omdat iedere kunstenaar zijn/ haar eigen beeldtaal heeft. Als 10 kunstenaars hetzelfde landschap schilderen, ontstaan er toch 10 unieke en totaal verschillende interpretaties van dat landschap. Dat is interessant, vind ik omdat het mij de vrijheid geeft om te schilderen zoals ik dat wil.

Als je jezelf accepteert als kunstenaar en je eigen beeldtaal omarmt, dan creëer je daarmee ruimte voor het experimenteren met vormen, symbolen, figuren maar ook met materialen. Binnen dat experiment kan je intuïtief te werk gaan en je focus leggen op het proces i.p.v. op het eindproduct.

Het creatieve proces is iets wat 24/7 aanwezig is. Iedere dag weer voel ik me aangetrokken tot onderwerpen, materialen, beelden en kleuren die mij inspireren om aan het werk te gaan. Ik maak geen plan. Ik maak geen schetsen; ik heb niet eens een schetsboek!

Intuïtief schilderen is een vorm van zelf-expressie en voor mij de basis van het maken van kunst. Want door het maakproces communiceer ik dat deel in mij dat niet uitgesproken kan worden. Het maakt niet uit wat de ander van het eindproduct vindt…het proces was voor mij belangrijk en daar hecht ik aan. Daar leer ik ‘mens’ te zijn in deze chaotische, luidruchtige wereld waarin ik mij vaak zo ongemakkelijk voel…

Ik heb een aantal video’s van andere kunstenaars die, op eigen wijze, bezig zijn met intuïtieve kunst:

  1. Cathy Mevik

2. Amadea Bailey

3. Flora Bowley

4. Betty Krauze

Ik ben geen kunst-expert en heb geen master in de Kunst maar dat maakt mij niets uit want ik zie mezelf als ervaringsdeskundige op het gebied van intuïtieve kunst.

Als autodidacte kunstenaar hoef ik me niet aan regels te houden die mij geleerd zijn door een academische kunststudie…ik heb daar geen last van. Mijn verstand staat niet in de weg bij het schilderen en mijn creatieve proces wordt niet beïnvloed door faalangst, perfectionisme en de angst om niet te voldoen aan voorwaarden. Ik ben helemaal vrij en dat gun ik iedere kunstenaar.

Intuïtief schilderen is een oefening om in contact te komen met je hart en met je ziel…degene die jij echt bent. Dat wat je maakt hoef je niet perse te laten zien aan anderen; het is voor jezelf bedoelt. Het kan behulpzaam zijn bij situaties waarin woorden tekort schieten, waarbij je het idee hebt vast te zitten.

Het is een manier om te schreeuwen of te fluisteren zonder daarbij de ander te moeten betrekken. Intuïtief schilderen is een dialoog met jezelf.

20170803_115710
Fotografie: Natascha Deijmann

Bedankt voor het lezen!

Groet, Natascha